Mon04122021

Last update11:50:42 PM GMT

Các quy định có liên quan đến cảnh báo dự báo tài nguyên nước ở nước ta.

Ở nước ta việc nghiên cứu và dự báo tài nguyên nước được quan tâm khá sớm vào năm 1960-1975, tuy nhiên thời điểm này có rất ít các quy định, văn bản hỗ trợ cho công tác thông báo, cảnh báo và dự báo tài nguyên nước, mới chỉ nghiên cứu ứng dụng với các phương pháp cho bài toán dự báo, chưa cụ thể hóa thành các quy trình, quy định rõ ràng.  Phương pháp sử dụng thời bấy giờ chủ yếu dựa trên diễn biến lịch sử, phân tích lũy tích và kinh nghiệm thực tế.
Từ năm 1975 đến những năm 1990 công tác dự báo đã có nhiều bước tiến do ứng dụng kỹ thuật máy tính, phát triển được dự báo tài nguyên nước ngắn hạn, dự báo vừa trong 5-10 ngày, dự báo hạn vừa và hạn dài bằng các mô hình thủy văn thông số như: mô hình TANK (Nhật Bản); mô hình NAM (Đan Mạch); mô hình thủy văn thông số phân bố MARINE (Pháp), Mô hình WETSPA (Bỉ)…Các quy định, văn bản có liên quan hiện nay chủ yếu được xây dựng để phục vụ cảnh báo dự báo khí tượng thủy văn.
Khí tượng - Thủy văn và Tài nguyên nước có mối quan hệ đặc biệt và chặt chẽ với nhau. Khí tượng – Thủy văn chính là các thành phần chính của vòng tuần hoàn về nước, còn Tài nguyên nước (nước mưa, nước mặt, nước dưới đất) cũng đề cập đến các thành phần về nước, tuy nhiên chủ yếu quan tâm đến lượng, chất lượng và khả năng khai thác sử dụng của tài nguyên nước  trên một diện, phản ánh được tổng lượng tài nguyên trên LVS đó.
Dưới đây là một số các văn bản, thông tư, nghị định có liên quan đến nghiên cứu xây dựng cảnh báo dự báo tài nguyên nước như sau:
+ Thông tư số 35/2011/TT-BTNMT quy định chi tiết thực hiện quy chế báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ.
Thông tư này quy định nội dung quy định chi tiết thực hiện quy chế báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ áp dụng vào công tác cảnh báo dự báo tác nghiệp khí tượng thủy văn không phải là thông tư quy định về các nội dung của bản tin cảnh báo dự báo tài nguyên nước. Tuy nhiên trong thông tư có đề cập đến quy định bản tin cảnh báo, dự báo lũ, tức là khi xảy ra là hiện tượng tăng đột biến về tổng lượng tài nguyên nước có thể nghiên cứu tham khảo để xây dựng chi tiết thực hiện các quy định về dự báo tổng lượng tài nguyên nước mặt.
+ Thông tư số 05/2013/TT-BTNMT về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 35/2011/TT-BTNMT quy định chi tiết thực hiện quy chế báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ.
Đây là thông tư quy định nội dung bản tin cảnh báo, dự báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ áp dụng vào công tác cảnh báo dự báo khí tượng thủy văn, không phải là thông tư quy định các nội dung của bản tin cảnh báo dự báo tài nguyên nước. Tuy nhiên có thể nghiên cứu tham khảo để xây dựng chi tiết thực hiện các quy chế về dự báo các đối tượng cụ thể của tài nguyên nước.
+ Thông tư số 06/2016/TT-BTNMT quy định về loại bản tin và thời hạn dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.
Đây là thông tư quy định về loại bản tin và thời hạn dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, giúp ích hữu hiệu cho công tác dự báo cảnh báo khí tượng thủy văn. Như đã đề cập đến ở trên, Khí tượng- Thủy văn và Tài nguyên nước có mối quan hệ đặc biệt và chặt chẽ với nhau. Thủy văn để chỉ một lượng/ chất lượng nước tại một điểm, một thiết diện được nghiên cứu, trong khi Tài nguyên nước quan tâm đến lượng, chất lượng và khả năng khai thác sử dụng của tài nguyên nước  trên một “diện”, tức là phản ánh được tổng lượng tài nguyên trên LVS đó. Tuy nhiên việc xác định được tổng lượng tài nguyên nước trước tiên cần biết tại các điểm, các tiết diện, mặt cắt sông có số lượng/chất lượng của dòng chảy là bao nhiêu. Nói cách khác, Khí tượng- Thủy văn chính là đầu vào để thực hiện được các bài toán về Tài nguyên nước. Vì vậy các nội dung của thông tư này chính là tài liệu tham khảo cần thiết để nhóm tác giả nghiên cứu những loại bản tin, thời đoạn phù hợp cho các bản tin cảnh báo dự báo tài nguyên nước; có thể dễ dàng áp dụng các kết quả của dự báo cảnh báo khí tượng thủy văn làm đầu vào để triển khai công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước.
+ Thông tư số 14/2010/TT-BTNMT  về Quy trình dự báo lũ.
Đây là thông tư quy định về quy trình, phương pháp dự báo lũ phục vụ công tác cảnh báo dự báo thủy văn, không phải dự báo, cảnh báo tài nguyên nước. Tuy nhiên trong thông tư có đề cập đến quy trình dự báo xảy ra lũ, tức là khi xảy ra là hiện tượng tăng đột biến về tổng lượng tài nguyên nước. Vì vậy nội dung thông tư có thể nghiên cứu tham khảo để xây dựng chi tiết thực hiện các quy định về dự báo tổng lượng tài nguyên nước mặt.
+ Thông tư số 40/2016/TT-BTNMT quy định về quy trình kỹ thuật dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong điều kiện bình thường
Đây là thông tư xây dựng cụ thể quy định kỹ thuật để triển khai công tác cảnh báo dự báo khí tượng thủy văn trong điều kiện bình thường. Chính vì sự gắn kết đặc biệt của Thủy văn và Tài nguyên nước, đặc biệt liên quan đến cảnh báo dự báo thủy văn hạn vừa và hạn dài sẽ là đầu vào để thực hiện cảnh báo dự báo tài nguyên nước (trong điều kiện bình thường).
Vì vậy thông tư này chính là tài liệu tham khảo cần thiết để nhóm tác giả nghiên cứu về các quy định kỹ thuật của cảnh báo dự báo tài nguyên nước trong điều kiện xảy ra các hiện tượng bình thường của khí tượng, khí hậu, môi trường, kinh tế- xã hội... để có thể dễ dàng áp dụng các kết quả của dự báo cảnh báo khí tượng thủy văn làm đầu vào để triển khai công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước.
+ Thông tư số 41/2016/TT-BTNMT quy định về quy trình kỹ thuật dự báo, cảnh báo hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm
Trong tài nguyên nước, những những thay đổi có thể coi là bất thường, gây nguy hiểm, ảnh hưởng sâu sắc đến tài nguyên nước bao gồm: sự cố môi trường do tai biến thiên nhiên hoặc rủi ro xảy ra trong quá trình hoạt động của con người. Các biến đổi bất thường của thiên nhiên như bão, lũ lụt, hạn hán, nứt đất, động đất, trượt đất, sụt lở đất, núi lửa phun, mưa axit, mưa đá;biến động khí hậu và thiên tai khác; sự cố kỹ thuật gây nguy hại ảnh hưởng đến tài nguyên nước của cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà máy điện nguyên tử, nhà máy sản xuất, tái chế nhiên liệu hạt nhân, kho chứa chất phóng xạ làm ảnh hưởng đến nguồn nước...
+ Thông tư số: 42/2017/TT-BTNMT ngày 23 tháng 10 năm 2017 quy định kỹ thuật đánh giá chất lượng dự báo, cảnh báo thủy văn
Đây là thông tư quy định rất hiệu quả để đánh giá chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn phục vụ công tác chuyên môn dự báo, cảnh báo thủy văn. Trong các bài toán dự báo, cảnh báo nói chung, khí tượng thủy văn và tài nguyên nước nói riêng rất cần nghiên cứu để đưa ra quy định kỹ thuật đánh giá chất lượng dự báo. Từ đó có thể hoàn thiện được quy định kỹ thuật của công tác cảnh báo dự báo, rút kinh nghiệm và điều chỉnh, cũng như có được các tiêu chí đánh giá để thấy được hiệu quả của công tác này. Có thể xem xét nghiên cứu thông tư trên để đề xuất xây dựng thông tư quy định phù hợp cho công tác CBDBTNN.
+ Quyết định số 46/2014/QĐ-TTg ngày 15 tháng 08 năm 2014 quy định về dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai
Đây là quyết định ban hành vào ngày 15 tháng 8 năm 2014 để đưa ra các quy định cụ thể về dự báo, cảnh báo và truyền tin về thiên tai. Có thể xem xét nghiên cứu thông tư trên để đề xuất xây dựng thông tư quy định phù hợp cho công tác CBDBTNN.
+ Thông tư số 27/2017/TT-BTNMT ngày 11 tháng 9 năm 2017 quy định tiêu chí, chỉ số đánh giá chất lượng dịch vụ sự nghiệp công về cung cấp bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn
Thông tư này quy định tiêu chí, chỉ số đánh giá chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách về cung cấp bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn. Tuy nhiên, có thể xem xét nghiên cứu thông tư trên để đề xuất xây dựng thông tư quy định phù hợp cho công tác CBDBTNN.
+ Thông tư số 01/2015/TT-BTNMT ban hành Định mức kinh tế - kỹ thuật quan trắc và dự báo tài nguyên nước ngày mùng 9 tháng 1 năm 2015.
Định mức này được xây dựng để áp dụng cho công tác ngoại nghiệp, nội nghiệp trong đó có cảnh báo dự báo tài nguyên nước, tuy nhiên mới bằng phương pháp thống kê. Vì vậy chưa đáp ứng được tình hình dự báo tác nghiệp bằng hệ thống mô hình do chưa được xây dựng định mức công lao động cho hạng mục này để thực hiện công tác dự báo tác nghiệp.
Hiện nay tổng quan các văn bản, quy định về cảnh báo, dự báo tài nguyên nước hiện nay mới chỉ có Thông tư số 01/2015/TT-BTNMT ban hành Định mức kinh tế - kỹ thuật quan trắc và dự báo tài nguyên nước ngày mùng 9 tháng 1 năm 2015.  Định mức này được áp dụng để thực hiện các công việc như sau: Công tác ngoại nghiệp (quan trắc tài nguyên nước mặt, quan trắc tài nguyên nước dưới đất), công tác nội nghiệp (nội nghiệp của quan trắc viên, nội nghiệp văn phòng) và dự báo mực nước bằng phương pháp thống kê. Định mức này áp dụng cho các công ty nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập, các tổ chức và cá nhân có liên quan thực hiện các công về quan trắc và dự báo tài nguyên nước. Định mức này được xây dựng để áp dụng cho công tác ngoại nghiệp, nội nghiệp trong đó có cảnh báo dự báo tài nguyên nước, tuy nhiên mới bằng phương pháp thống kê. Vì vậy chưa đáp ứng được tình hình dự báo tác nghiệp bằng hệ thống mô hình do chưa được xây dựng định mức công lao động cho hạng mục này để thực hiện công tác dự báo tác nghiệp.
Như vậy, thấy rằng các quy định cho công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn đã tương đối đầy đủ, phục vụ hiệu quả, là căn cứ, cũng như là cơ sở để thực hiện các dạng công tác có liên quan đến cảnh báo dự báo khí tượng thủy văn. Trong khi đó, các quy định về công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước còn chưa được hoàn thiện và chưa đủ cơ sở để hỗ trợ đắc lực, phục vụ cho bài toán cảnh báo dự báo tài nguyên nước.
Nội dung tổng quan dưới đây thể hiện rõ về thực trạng, những tồn tại và định hướng của công tác thông báo, dự báo, cảnh báo tài nguyên nước hiện nay ở nước ta, từ đó biết được những tồn tại, khó khăn hiện có và định hướng thực hiện. Từ đó có thể hiểu rõ những yêu cầu cần phải làm trong các giai đoạn khác nhau để hoàn thiện các quy định về công tác thông báo, cảnh báo, dự báo tài nguyên nước.

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: