Sat05302020

Last update04:36:03 AM GMT

Quản lý tài nguyên nước dựa trên tiếp cận thị trường

ht5_1Trong khuôn khổ Hội thảo khoa học “Giải pháp xanh cho nguồn nước” do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức, PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởn Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường đã trình bày hội thảo vấn đề Quản lý tài nguyên nước dựa trên tiếp cận thị trường

Tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển (Theo Luật tài nguyên nước, 2012). Về loại hình tài nguyên, tài nguyên nước là loại tài nguyên không có khả năng tái tạo nhưng tạo điền đề cho tái tạo. Nước có chu trình tuần hoàn trong tự nhiên và có thể tái tuần hoàn cho nhiều mục đích sử dụng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, xét về tổng thể, tài nguyên này có tính khan hiếm (3% nước ngọt – 97% nước mặn), đặc biệt vào mùa khô và vẫn bị suy giảm về số lượng và chất lượng nước nếu không được quản lý khai thác, sử dụng hợp lý.

Theo ông Nguyễn Thế Chinh, Tại Việt Nam, quản lý nước bền vững đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết khi nước ta chỉ chủ động được chưa tới 30% nguồn nước, gần 70% còn lại là lượng nước phát sinh từ bên ngoài lãnh thổ quốc gia, nguồn nước phát sinh từ ngoài lãnh thổ có xu hướng giảm do các quốc gia thượng nguồn tích nước để xây dựng thủy điện và phục vụ cho phát triển kinh tế-xã hội của nước họ. Bên cạnh đó, tình trạng sử dụng nước chưa hiệu quả, nguồn nước liên tục bị suy giảm cả về số lượng và chất lượng cùng với ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu đã và đang gây sức ép không nhỏ đến toàn bộ đời sống người dân và tăng trưởng kinh tế.

Tài nguyên nước đóng vai trò như một nguồn vốn cho phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia. Nước là thành phần môi trường thiết yếu cho cuộc sống sinh hoạt thường ngày, đồng thời là một trong những đầu vào sản xuất quan trọng của các ngành kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ). Mặt khác khi nước đã sử dụng nếu thải ra môi trường không được xử lý thì đó lại là chất thải.

Quản lý tài nguyên nước dựa trên cơ sở tiếp cận thị trường cần phải tuân thủ những nguyên tắc của thị trường để quản lý, một trong những nguyên tắc cơ bản là có cầu thì phải có cung, như vậy nếu xem xét khía cạnh đầu vào nước là tài nguyên thì nhu cầu đầu vào tài nguyên nước là hệ thống kinh tế và tiêu dùng nước của xã hội. Còn đối với nhà quản lý, yêu cầu nước thải ra môi trường phải đảm bảo những tiêu chuẩn chất lượng nước sạch buộc các đối tượng sử dụng nước phải xử lý hoặc giảm lượng nước thải ra môi trường. Công cụ điều tiết giữa cung và cầu nước trên thị trường phải sử dụng công cụ thị trường.

Kết luận bày trình bày, ông Nguyễn Thế Chinh cho rằng Để quản lý TNN một cách hiệu quả, công bằng và bền vững cần dựa trên tiếp cận thị trường, căn cứ vào những quy luật thị trường điều chỉnh hành vi của bên sử dụng nước như yếu tố đầu vào, và bên xả thải nước như chất thải đầu ra của hoạt động KTXH. Việt Nam đã thực hiện một số công cụ chính sách quản lý dựa trên tiếp cận thị trường như: thuế tài nguyên nước; phí và lệ phí trong khai thác sử dụng nước; giá và trợ cấp tiền sử dụng nước; phí BVMT đối với nước thải; bồi thường thiệt hại gây ô nhiễm nước. Tuy nhiên quá trình thực hiện cho thấy những chính sách này còn bất cập, chưa phát huy được hết ưu thế của công cụ thị trường trong điều tiết khai thác sử dụng nước hiệu quả hơn cũng như những chế tài nhằm giảm thiểu xả thải gây ô nhiễm môi trường. Thời gian tới đây, ngành nước cần nỗ lực cải thiện và bổ sung chính sách để khắc phục tình trạng này dựa trên những nguyên lý cơ bản của thể chế kinh tế thị trường.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: