Sat10242020

Last update02:00:00 PM GMT

Nguyên nhân xâm nhập mặn nước dưới đất và các phương pháp chính để hạn chế xâm nhập mặn nước dưới đất tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long

Từ các công bố khoa học nghiên cứu về xâm nhập mặn nước dưới đất trên thế giới và trong nước có thể rút ra nhận định nguyên nhân gây nên xâm nhập mặn nước dưới đất ở mỗi khu vực khác nhau có thể khác nhau, phụ thuộc vào điều kiện địa chất, địa chất thủy văn, cũng như lịch sử tiến hóa địa chất của từng khu vực. Các công trình nghiên cứu đều sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để xác định cơ chế xâm nhập mặn nước dưới đất, dịch chuyển vật chất trong các tầng chứa nước… Tổng hợp các công trình nghiên cứu có thể phân thành 4 nhóm phương pháp nghiên cứu chính được các nhà khoa học sử dụng bao gồm:

  • Nhóm phương pháp thủy địa hóa/thủy động lực;
  • Nhóm phương pháp đồng vị;
  • Nhóm phương pháp địa vật lý;
  • Nhóm phương pháp mô hình số.

Qua các công bố khoa học nêu trên, rõ ràng bài toán xâm nhập mặn nước dưới đất không thể giải quyết tốt bằng một phương pháp đơn lẻ mà cần phải sử dụng kết hợp các phương pháp khác nhau để nghiên cứu.

Ở Việt Nam, các nghiên cứu xâm nhập mặn thường được kết hợp trong các báo cáo đánh giá tài nguyên nước dưới đất, chủ yếu là điều tra, khảo sát xác định ranh giới mặn-nhạt với ranh giới là tổng hàm lượng chất rắn hòa tan (TDS) = 1g/l và tính toán thời gian, tốc độ dịch chuyển ranh giới trên cơ sở điều kiện địa chất thủy văn của vùng nghiên cứu với lưu lượng khai thác yêu cầu. Mặt khác, các nghiên cứu cũng đưa ra cảnh báo về khả năng xâm nhập mặn vào các công trình khai thác. Tổng hợp các công trình nghiên cứu có thể phân thành 4 nhóm phương pháp nghiên cứu chính được các nhà khoa học trong nước áp dụng bao gồm:

  • Nhóm phương pháp thủy địa hóa/thủy động lực;
  • Nhóm phương pháp đồng vị;
  • Nhóm phương pháp địa vật lý;
  • Nhóm phương pháp mô hình số.

Các công trình nghiên cứu hiện trạng mặn-nhạt, xâm nhập mặn nước dưới đất ở Việt Nam đã giải quyết được có đặc điểm như sau:

- Việc xác định ranh giới mặn-nhạt chủ yếu được xác định từ các kết quả xác định TDS của mẫu nước được lấy trong quá trình khảo sát và ở những nơi không có các lỗ khoan khảo sát thì được xác định theo kết quả khảo sát địa vật lý.

- Việc dự báo sự dịch chuyển của ranh giới mặn-nhạt thường được tiến hành theo các kịch bản tùy theo các tác giả đề xuất mà không chú ý toàn diện đến các biến đổi của các yếu tố do tác động của phát triển kinh tế xã hội như: ý đồ quy hoạch mạng lưới khai thác nước, khai thác khoáng sản, xây dựng các công trình ngầm, các công trình thủy lợi, chế độ tưới, quá trình đô thị hóa v.v. Chính vì vậy, các dự báo đó mang tính tham khảo nhiều và không hấp dẫn các nhà quản lý.

- Xâm nhập mặn các thể chứa nước, tầng chứa nước, các thấu kính nước nhạt là những quá trình hóa - lý - sinh trong khoảng thời gian khá dài và chịu tác động của nhiều yếu tố tự nhiên, nhân tạo nhưng lại không được chú ý và có các lý giải khoa học một cách sâu sắc, nên các nghiên cứu còn thiếu tính định lượng. Bên cạnh đó, áp dụng phương pháp đồng vị trong nghiên cứu mặn nhạt ở nước ta hiện nay đang còn mới mẻ do điều kiện áp dụng cũng như khả năng phân tích và áp dụng còn chưa được phổ biến, có rất ít công trình nghiên cứu áp dụng.

Newer news items:
Older news items: