Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước tháng trên lưu vực sông Ba được biên soạn hàng tháng nhằm cung cấp các thông tin về số lượng, chất lượng nước mặt, mực nước, chất lượng nước dưới đất phục vụ các mục đích quản lý, khai thác tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định của pháp luật.
Lưu vực sông Ba là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, bao gồm 2 tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk với tổng diện tích lưu vực là 13.417km2. Nội dung chính của bản tin năm bao gồm:
- Thông báo số lượng và chất lượng nước năm 2025 theo kết quả quan trắc được tại hai trạm tài nguyên nước An Thạnh trên sông Kỳ Lộ và YaYun Hạ trên sông Yayun.
- Thông báo mực nước, chất lượng nước năm 2025 và dự báo mực nước dưới đất Tháng 01 Năm 2026 tại các tầng chứa nước chính và đưa ra những cảnh báo về tài nguyên nước như mực nước trong phạm vi 33 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1. Hiện trạng nguồn nước mặt
Mực nước trung bình tháng 12 năm 2025 trên sông Kỳ Lộ tại trạm An Thạnh là 269cm, giảm 138cm so với tháng trước, giảm 82cm so với tháng cùng kỳ năm trước và giảm 82cm so với tháng 12 trung bình nhiều năm. Giá trị mực nước lớn nhất là 294cm (ngày 08/12/2025), giá trị mực nước nhỏ nhất là 242cm (ngày 12/12/2025).
Mực nước trung bình tháng 12 năm 2025 trên sông Yayun tại trạm YaYun Hạ là 20871cm, giảm 60cm so với tháng trước, tăng 44cm so với tháng cùng kỳ năm trước và tăng 36cm so với tháng 12 trung bình nhiều năm. Giá trị mực nước lớn nhất là 20902cm (ngày 10/12/2025), giá trị mực nước nhỏ nhất là 20812cm (ngày 31/12/2025).
2. Hiện trạng nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Đệ tứ không phân chia (q): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 8/11 công trình mực nước hạ, 2/11 công trình mực nước dâng và 1/11 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Giá trị hạ thấp nhất là 0,61m tại xã Hra, tỉnh Gia Lai (LK11T) và giá trị dâng cao nhất là 0,72m tại xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai (LK36aT).
Sơ đồ dự báo diễn biến mực nước tầng q
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 3/6 công trình mực nước hạ, 2/6 công trình mực nước dâng và 1/6 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Giá trị hạ thấp nhất là 0,89m tại phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk (QT5a-PY) và giá trị dâng cao nhất là 1,9m tại phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk (QT3-PY).
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 3/4 công trình mực nước hạ, 1/4 công trình mực nước dâng. Giá trị hạ thấp nhất là 1,17m tại phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk (QT5b-PY) và một công trình có mực nước dâng là 0,27m tại phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk (QT8b-PY).
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pleistocen giữa β(qp): Theo kết quả quan trắc tại công trình LK65T thuộc xã Ia Tôr, tỉnh Gia Lai mực nước trung bình tháng 12 hạ 0,21m so với tháng 11.
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pliocen-Pleistocen dưới β(n2-qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình dự báo Tháng 01 Năm 2026 so với mực nước quan trắc cùng kỳ năm trước có xu thế dâng, có 3/3 công trình mực nước dâng. Mực nước dâng từ 2,0m đến 4,0m tập trung ở xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk.
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá trầm tích lục nguyên Neogen (n): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế dâng, có 4/5 công trình mực nước dâng, 1/5 công trình mực nước hạ. Giá trị dâng cao nhất là 0,72m tại xã Uar, tỉnh Gia Lai (LK31T) và một công trình có mực nước hạ là 0,23m tại xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai (C7o).
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá biến chất Arkei-Sialua (ar-s):Theo kết quả quan trắc tại công trình LK54T thuộc xã Ea Knốp, tỉnh Đắk Lắk mực nước trung bình tháng 12 hạ 0,07m so với tháng 11.
3. Cảnh báo nguồn nước dưới đất
Theo điều 32 của Nghị định 53/2024/NĐ-CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất, trong lưu vực sông Ba thời điểm hiện tại chưa có công trình nào có độ sâu mực nước cần phải cảnh báo.
4. Đề xuất, kiến nghị
Đối với tài nguyên nước mặt: Tổng lượng nước tại trạm An Thạnh trong tháng 12 năm 2025 khoảng 61,2 triệu m3, giảm khoảng 86,7% so với tháng trước, trạm Ya Yun Hạ khoảng 112,6 triệu m3, giảm 35,8% so với tháng trước, đề nghị các cơ quan, ngành sử dụng nguồn nước mặt có kế hoạch, phương án tích trữ nguồn nước để phục vụ việc khai thác, sử dụng trong tháng tới.
Về chất lượng nước tại trạm An Thạnh đa số các thông số nằm trong GTGH cho phép, tại trạm Ya Yun Hạ có thông số E.coli có giá trị vượt ngưỡng GTGH.
Đối với tài nguyên nước dưới đất: Hiện tại, trên phạm vi lưu vực sông Ba chưa có công trình thuộc diện phải cảnh báo, tuy nhiên để đảm bảo khai thác ổn định, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước trên lưu vực và các bản tin dự báo tiếp theo để phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả nguồn nước dưới đất.
Đa số các thông số chất lượng nước trên lưu vực sông nằm trong GTGH theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở các tầng chứa nước q, qh, qp, n. Các thông số vượt bao gồm Độ mặn, Amoni, Fluoride, Mangan.
