Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước tháng trên lưu vực sông Ba được biên soạn hàng tháng nhằm cung cấp các thông tin về số lượng, chất lượng nước mặt, mực nước, chất lượng nước dưới đất phục vụ các mục đích quản lý, khai thác tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định của pháp luật.
Lưu vực sông Ba là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, bao gồm 2 tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk với tổng diện tích lưu vực là 13.417km2. Nội dung chính của bản tin năm bao gồm:
- Thông báo số lượng và chất lượng nước mặt tháng 02 năm 2026 theo kết quả quan trắc được tại hai trạm tài nguyên nước An Thạnh trên sông Kỳ Lộ và Ya Yun Hạ trên sông Ba A Yun.
- Thông báo mực nước dưới đất trung bình tháng 02, chất lượng nước mùa mưa năm 2025 và dự báo mực nước dưới đất trung bình tháng 3 tại các tầng chứa nước, đưa ra cảnh báo mực nước trung bình tháng trong phạm vi 33 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1. Hiện trạng nguồn nước mặt
Mực nước trung bình tháng 02 năm 2026 trên sông Kỳ Lộ tại trạm An Thạnh là 329cm, giảm 10cm so với tháng trước, giảm 14cm so với tháng cùng kỳ năm trước và bằng tháng 02 trung bình nhiều năm. Giá trị mực nước lớn nhất là 351cm (ngày 06/02/2026), giá trị mực nước nhỏ nhất là 306cm (ngày 22/02/2026).
Mực nước trung bình tháng 02 năm 2026 trên sông Ba A Yun tại trạm Ya Yun Hạ là 20784cm, giảm 05cm so với tháng trước, tăng 03cm so với tháng cùng kỳ năm trước và giảm 01cm so với tháng 02 trung bình nhiều năm. Giá trị mực nước lớn nhất là 20854cm (ngày 01/02/2026), giá trị mực nước nhỏ nhất là 20759cm (ngày 25/02/2026).
2. Hiện trạng nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Đệ tứ không phân chia (q): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 02 so với tháng 01 có xu thế hạ, có 11/11 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 0,92m tại phường An Bình, tỉnh Gia Lai (LK15T).
Sơ đồ dự báo diễn biến mực nước tầng q
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 02 so với tháng 01 có xu thế hạ, có 6/6 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 0,58m tại phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk (QT3-PY).
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 02 so với tháng 01 có xu thế hạ, có 4/4 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 0,5m tại phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk (QT8b-PY).
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pleistocen giữa β(qp): Theo kết quả quan trắc tại công trình LK65T thuộc xã Ia Tôr, tỉnh Gia Lai mực nước trung bình tháng 02 hạ 1,03m so với tháng 01.
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pliocen-Pleistocen dưới β(n2-qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 02 so với tháng 01 có xu thế hạ, có 3/3 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 2,53m tại xã Sơn Thành, tỉnh Đắk Lắk (QT7-PY).
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá trầm tích lục nguyên Neogen (n): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 02 so với tháng 01 có xu thế hạ, có 5/5 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 1,46m tại xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai (C7b).
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá biến chất Arkei-Sialua (ar-s): Theo kết quả quan trắc tại công trình LK54T thuộc xã Ea Knốp, tỉnh Đắk Lắk mực nước trung bình tháng 02 hạ 1,41m so với tháng 01.
3. Cảnh báo nguồn nước dưới đất
Theo điều 32 của Nghị định 53/2024/NĐ-CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất, trong lưu vực sông Ba thời điểm hiện tại chưa có công trình nào có độ sâu mực nước vượt quá 50% ngưỡng giới hạn cho phép cần phải cảnh báo.
4. Đề xuất, kiến nghị
Đối với tài nguyên nước mặt: Tổng lượng tài nguyên nước mặt tại trạm An Thạnh trong tháng 02 năm 2026 khoảng 180,2 triệu m3, giảm khoảng 49,7 triệu m3 so với tháng trước, tại trạm Ya Yun Hạ khoảng 29,4 triệu m3, giảm khoảng 7,1 triệu m3 so với tháng trước.
Đa số các thông số chất lượng nước mặt tại trạm trạm An Thạnh trên sông Kỳ Lộ và tại trạm Ya Yun Hạ trên sông Ba A Yun thuộc cột A. Riêng thông số BOD5 thuộc cột B (trạm An Thạnh) theo QCVN 08:2023/BTNMT. Cần duy trì và có biện pháp xử lý kịp thời để cải thiện chất lượng nguồn nước.
Đối với tài nguyên nước dưới đất: Hiện tại, trên phạm vi lưu vực sông Ba chưa có công trình thuộc diện phải cảnh báo, tuy nhiên để đảm bảo khai thác ổn định, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước trên lưu vực và các bản tin dự báo tiếp theo để phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả nguồn nước dưới đất.
Đa số các thông số chất lượng nước trên lưu vực sông nằm trong GTGH theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở các tầng chứa nước q, qh, qp, n. Các thông số vượt bao gồm Độ mặn, Amoni, Fluoride, Mangan.
