Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước dưới đất tháng trên lưu vực sông Cả được biên soạn hàng tháng để cung cấp các thông tin về mực nước, chất lượng nước dưới đất nhằm phục vụ các mục đích quản lý, khai thác sử dụng tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định pháp luật.
Lưu vực sông Cả là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, bao gồm 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh với diện tích lưu vực là 27.200km2. Mùa mưa khu vực phía Bắc lưu vực sông Cả từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Mùa khô khu vực phía Nam lưu vực sông Cả từ tháng 1 đến tháng 8, mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12.
Nội dung chính của bản tin tháng bao gồm: Thông báo mực nước dưới đất trung bình tháng 12, chất lượng nước mùa mưa năm 2025; dự báo mực nước dưới đất trung bình tháng 01 năm 2026 tại các tầng chứa nước cho toàn lưu vực sông, đưa ra những cảnh báo mực nước trung bình tháng, chất lượng nước trong phạm vi 76 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1.Hiện trạng mực nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Diễn biến mực nước dưới đất dự báo Tháng 01 Năm 2026 so với mực nước quan trắc năm 2025 có 15/29 công trình mực nước dâng, có 7/29 công trình mực nước hạ và 7/29 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Mực nước dâng cao từ 0,5 đến 1m ở phường Thái Hòa, xã Hưng Nguyên Nam - tỉnh Nghệ An và xã Sơn Giang - tỉnh Hà Tĩnh.
Sơ đồ dự báo diễn biến mực nước tầng qh
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 25/32 công trình mực nước hạ, 5/32 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể và 2/32 công trình mực nước dâng. Giá trị hạ thấp nhất là 2,56m tại xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh (QT2a-HK) và giá trị dâng cao nhất là 0,12m tại xã Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (QT10b-NA).
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Trias giữa (t2): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 7/9 công trình mực nước hạ, 2/9 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Giá trị hạ thấp nhất là 2,85m tại xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh (QT2b-HK).
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Carbon dưới (c1): Theo kết quả quan trắc tại xã Nhân Hoà, tỉnh Nghệ An (QT2b-CC) mực nước trung bình tháng 12 năm 2025 hạ 1,35m so với tháng 11.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích biến chất Ordovic trên - Silur (o3-s): Theo kết quả quan trắc tại xã Phúc Lộc, tỉnh Nghệ An (QT17b-NA) mực nước trung bình tháng 12 năm 2025 hạ 0,22m so với tháng 11.
Tầng chứa nước karst trong trầm tích carbonat Carbon - Pecmi (c-p): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 12 so với tháng 11 có xu thế hạ, có 4/4 công trình mực nước hạ. Giá trị hạ thấp nhất là 2,53m tại xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh (QT4b-HK).
2. Dự báo nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ, có 20/29 công trình mực nước hạ, 5/29 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể và 4/29 công trình mực nước dâng. Mực nước hạ từ 0,5 đến 1m tập trung ở phường Thái Hoà, xã Quỳ Hợp - tỉnh Nghệ An; xã Sơn Giang, tỉnh Hà Tĩnh và mực nước dâng từ 0,05 đến 0,2m tập trung ở xã Diễn Châu, xã Hợp Minh, xã Quỳ Hợp - tỉnh Nghệ An; xã Cẩm Bình - tỉnh Hà Tĩnh.
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ, có 22/32 công trình mực nước hạ, 9/32 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể và 1/32 công trình mực nước dâng. Mực nước hạ từ 0,5 đến 1m tập trung ở xã Phúc Trạch - tỉnh Hà Tĩnh và mực nước dâng từ 0,2 đến 0,5m tập trung ở xã Hải Lộc - tỉnh Nghệ An.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Trias giữa (t2): Diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ, có 5/9 công trình mực nước hạ, 3/9 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể và 1/9 công trình mực nước dâng. Mực nước hạ từ 0,5 đến 1m tập trung ở phường Thái Hoà - tỉnh Nghệ An và mực nước dâng từ 0,05 đến 0,2m tập trung ở xã Hợp Minh - tỉnh Nghệ An.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Carbon dưới (c1): Tại xã Nhân Hoà, tỉnh Nghệ An (QT2b-CC) diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích biến chất Ordovic trên - Silur (o3-s): Tại xã Phúc Lộc, tỉnh Nghệ An (QT17b-NA) diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ.
Tầng chứa nước karst trong trầm tích carbonat Carbon - Pecmi (c-p): Diễn biến mực nước dưới đất dự báo tháng 1 năm 2026 so với mực nước quan trắc tháng 12 năm 2025 có xu thế hạ, có 4/4 công trình mực nước hạ. Mực nước hạ từ 0,5 đến 1m tập trung ở xã Phúc Trạch - tỉnh Hà Tĩnh.
3. Đề xuất, kiến nghị
Đa số các thông số chất lượng nước trên lưu vực sông nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở tầng chứa nước Holocen (qh) và Pleistocen (qp). Các thông số vượt chủ yếu bao gồm độ mặn, Mangan, Arsenic, Chì và Amoni.
