Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước dưới đất tháng trên lưu vực sông Trà Khúc được biên soạn hàng tháng nhằm cung cấp các thông tin về mực nước, chất lượng nước dưới đất phục vụ các mục đích quản lý, khai thác tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định của pháp luật.
Lưu vực sông Trà Khúc là một lưu vực sông lớn thuộc tỉnh Quảng Ngãi với diện tích lưu vực 6.111 km2. Nội dung chính của bản tin tháng bao gồm: Thông báo mực nước dưới đất trung bình tháng 9, chất lượng nước mùa khô năm 2026 và dự báo mực nước dưới đất trung bình tháng 10 tại các tầng chứa nước, đưa ra cảnh báo mực nước trung bình tháng trong phạm vi 14 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1. Hiện trạng nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 9 so với tháng 8 có xu thế dâng, có 7/8 công trình mực nước dâng, 1/8 công trình mực nước hạ. Giá trị dâng cao nhất là 1,25m tại xã Nghĩa Giang (QT6a-QN) và một công trình có mực nước hạ là 0,09m tại xã Bình Sơn (QT2b-QN)
Sơ đồ dự báo diễn biến mực nước tháng 9 tầng qh
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 9 so với tháng 8 có xu thế dâng, có 3/3 công trình mực nước dâng. Giá trị dâng cao nhất là 0,31m tại xã Mỏ Cày (QT7b-QN).
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pliocen-Pleistocen dưới β(n2-qp):
Theo kết quả quan trắc tại công trình QT1-QN thuộc xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi mực nước trung bình tháng 9 dâng 0,49m so với tháng 8.
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá biến chất tiền Cambri (pp):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 9 so với tháng 8 có xu thế dâng, có 2/2 công trình mực nước dâng. Giá trị dâng cao nhất là 0,35m tại xã Vạn Tường (QT2c-QN).
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình dự báo tháng 10 so với mực nước quan trắc tháng 9 có xu thế dâng, có 8/8 công trình mực nước dâng. Mực nước dâng từ 2m đến 3,5m tập trung ở xã Bình Sơn, xã Nghĩa Giang
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình dự báo tháng 10 so với mực nước quan trắc tháng 9 có xu thế dâng, có 3/3 công trình mực nước dâng. Mực nước dâng từ 2m đến 3,5m tập trung ở xã Mỏ Cày.
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pliocen-Pleistocen dưới β(n2-qp):
Dự báo diễn biến mực nước trung bình tháng 10 tại công trình QT1-QN có xu thế dâng từ 5,5m đến 8,5m so với mực nước quan trắc tháng 9.
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá biến chất tiền Cambri (pp):
Diễn biến mực nước dưới đất trung bình dự báo tháng 10 so với mực nước quan trắc tháng 9 có xu thế dâng, có 2/2 công trình mực nước dâng. Mực nước dâng từ 1m đến 2m tập trung ở xã Vạn Tường, xã Long Phụng.
3. Cảnh báo mực nước dưới đất
Theo Khoản 18 Điều 1 của Nghị định 23/2026/NĐ-CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất (từ 50% so với mực nước hạ thấp cho phép trở lên), trong lưu vực sông Trà Khúc thời điểm hiện tại có 1 công trình có độ sâu mực nước hiện đang vượt quá 50% ngưỡng giới hạn cho phép (GHCP) (xem bảng sau). Các đơn vị khai thác nước dưới đất cần chú ý chế độ khai thác quanh khu vực này.
Bảng 7. Cảnh báo độ sâu mực nước trung bình 9
|
STT |
SHLK |
TCN |
Vị trí |
Độ sâu mực nước (m) |
Ngưỡng GHCP (m) |
% đạt đến ngưỡng GHCP |
|
1 |
QT1-QN |
β(n2-qp) |
xã Vạn Tường |
-28,37 |
-50 |
56,74 |
4. Đề xuất, kiến nghị
Đề nghị các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương, địa phương và các tổ chức, cá nhân có khai thác sử dụng nguồn nước dưới đất tiếp tục theo dõi và có các biện pháp, kế hoạch khai thác phù hợp đối với khu vực có độ sâu mực nước vượt ngưỡng cho phép đặc biệt là tại khu vực xã Vạn Tường.
Đa số các thông số chất lượng nước trên lưu vực sông nằm trong GTGH theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở các tầng chứa nước qh, qp và pp. Các thông số vượt bao gồm Tổng Coliform, Nitrate, Amoni, Permanganat, Tổng chất rắn hòa tan, Độ cứng, Chloride, Mangan và Sắt.
