Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước tháng trên tỉnh Gia Lai được biên soạn hàng tháng nhằm cung cấp các thông tin về số lượng, chất lượng nước mặt, mực nước, chất lượng nước dưới đất phục vụ các mục đích quản lý, khai thác tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định của pháp luật.
Gia Lai là một tỉnh nằm trên 4 lưu vực sông Sê San, Srê Pốk, Ba và Kôn – Hà Thanh có diện tích tự nhiên là 21.576,53km2. Nội dung chính của bản tin tháng bao gồm:
- Thông báo số lượng, chất lượng nước mặt tháng 7 năm 2026 trên sông Ba A Yun tại trạm Ya Yun Hạ.
- Thông báo mực nước dưới đất tháng 7 và chất lượng nước mùa khô năm 2026; dự báo mực nước dưới đất tháng tiếp theo tại các tầng chứa nước, đưa ra những cảnh báo mực nước trung bình tháng trong phạm vi 65 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1. Hiện trạng nguồn nước mặt
Mực nước trung bình tháng 8 năm 2026 trên sông Ba A Yun tại trạm Ya Yun Hạ là 20834cm, tăng 15cm so với tháng trước, giảm 47cm so với tháng cùng kỳ năm trước và giảm 30cm so với tháng 8 trung bình nhiều năm. Giá trị mực nước lớn nhất là 20902cm (ngày 24/8/2026), giá trị mực nước nhỏ nhất là 20757cm (ngày 02/8/2026). Bảng 1. Kết quả quan trắc tài nguyên nước tháng 8 năm 2026
2. Hiện trạng nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Đệ tứ không phân chia (q): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế dâng so với tháng 7. Giá trị dâng cao nhất là 0,78m tại xã Uar (LK34T) và giá trị hạ thấp nhất là 0,4m tại phường An Bình (LK17T). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -2,88m tại xã Phú Thiện (CB1-IV) và sâu nhất là -11,57m tại xã Ia Rsai (LK36aT).
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế dâng so với tháng 7. Giá trị dâng cao nhất là 0,19m tại phường Quy Nhơn Đông (QT8-BĐ). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -2,51m tại phường Quy Nhơn Đông (QT8-BĐ) và sâu nhất là -2,69m tại xã Tuy Phước Đông (QT10-BĐ).
Hình 1. Sơ đồ diễn biến mực nước tầng qh
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế hạ so với tháng 7. Giá trị hạ thấp nhất là 0,28m tại phường An Nhơn (QT6a-BĐ). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -2,38m tại xã Tuy Phước Đông (QT4-BĐ) và sâu nhất là -13,65m tại phường Quy Nhơn Đông (QT3-BĐ).
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pleistocen giữa β(qp): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế dâng so với tháng 7. Giá trị dâng cao nhất là 5,87m tại phường An Phú (CB1-I). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -0,34m tại xã Biển Hồ (LK159T) và sâu nhất là -19,83m tại phường Hội Phú (LK167T).
Tầng chứa nước khe nứt lỗ hổng phun trào Bazan Pliocen-Pleistocen dưới β(n2-qp): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế dâng so với tháng 7. Giá trị dâng cao nhất là 3,13m tại phường Pleiku (LK168T). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -0,3m tại xã Chư Prông (LK144T) và sâu nhất là -26,97m tại xã Đức Cơ (LK165T).
Tầng chứa nước khe nứt trong các đá trầm tích lục nguyên Neogen (n): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế dâng so với tháng 7. Giá trị dâng cao nhất là 1,57m tại xã Ia Ly (LK62T) và một công trình có mực nước hạ là 0,18m tại phường An Nhơn Đông (QT5b-BĐ). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -1,23m tại xã Ia Ly (LK59T) và sâu nhất là -17,46m tại xã Ia Ly (LK62T).
Tầng chứa nước khe nứt trong đá biến chất Arkei (ar): Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình tháng 8 có xu thế hạ so với tháng 7. Giá trị hạ thấp nhất là 0,23m tại phường An Nhơn (QT6b-BĐ). Mực nước trung bình tháng nông nhất là -4,74m tại phường An Nhơn (QT6b-BĐ) và sâu nhất là -5,2m tại xã Bình An (QT7b-BĐ).
3. Cảnh báo nguồn nước dưới đất
Theo Khoản 18 Điều 1 của Nghị định 23/2026/NĐ-CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất (từ 50% so với mực nước hạ thấp cho phép trở lên), trong tỉnh thời điểm hiện tại có 2 công trình có độ sâu mực nước cần phải cảnh báo (xem bảng sau). Các đơn vị khai thác nước dưới đất cần chú ý chế độ khai thác quanh khu vực này.
Bảng 6. Cảnh báo độ sâu mực nước trung bình 8
4. Đề xuất, kiến nghị
Đối với nước mặt
Tổng lượng tài nguyên nước mặt tại trạm Ya Yun Hạ trong tháng 8 năm 2026 khoảng 64 triệu m3, tăng khoảng 7,8 triệu m3 so với tháng trước. Theo QCVN 08:2023/BTNMT, chất lượng nước mặt tại trạm Ya Yun Hạ trên sông Ba A Yun có thông số Tổng Coliform có giá trị chất lượng nước thuộc cột B. Cần có biện pháp để cải thiện chất lượng nguồn nước hiện tại được tốt hơn, đáp ứng được nhu cầu khai thác, sử dụng nước.
Đối với nước dưới đất
Đề nghị các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương, địa phương và các tổ chức, cá nhân có khai thác sử dụng nguồn nước dưới đất tiếp tục theo dõi và có các biện pháp, kế hoạch khai thác phù hợp đối với các khu vực có độ sâu mực nước vượt ngưỡng cho phép đặc biệt là tại khu vực xã Chư Păh, xã Đức Cơ. Đa số các thông số chất lượng nước trong tỉnh nằm trong GTGH theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở các tầng chứa nước q, qh, qp, β(qp), β(n2-qp), n. Các thông số vượt bao gồm pH, Tổng Coliform, Nitrate, Amoni, chỉ số Permanganat, Tổng chất rắn hòa tan, Độ cứng, Chloride, Mangan và Sắt.
