Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nguyên nhân gây mưa do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới có trục đi qua khu vực nam đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Lượng mưa trong đợt này phổ biến từ 150–300mm, có nơi vượt 450mm.
Riêng các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, phía bắc Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn có lượng mưa thấp hơn, dao động từ 100–200mm, cục bộ có nơi trên 300mm.
Cơ quan khí tượng đặc biệt đưa ra cảnh báo về nguy cơ xảy ra mưa cường độ lớn trên 100mm chỉ trong vòng 3 giờ.
Đợt mưa dông kèm theo các hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, hạ tầng và các công trình giao thông. Đáng chú ý, tình trạng mưa lớn cục bộ có khả năng cao gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất tại các sườn dốc hiểm trở và ngập úng diện rộng ở các vùng trũng, thấp.
Trong công điện, Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu các địa phương và đơn vị theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai để kịp thời thông tin đầy đủ cho chính quyền cơ sở và nhân dân chủ động phòng tránh. Lực lượng chức năng cần nhanh chóng rà soát, chủ động sơ tán người dân tại các khu vực ven sông, suối, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất đến nơi an toàn, đồng thời khơi thông dòng chảy và sẵn sàng lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả.
Công điện cũng nhấn mạnh nhiệm vụ tổ chức canh gác, hướng dẫn phân luồng giao thông tại các ngầm, tràn, khu vực nước chảy xiết hoặc có nguy cơ sạt lở, kiên quyết không cho người và phương tiện qua lại nếu không đảm bảo an toàn, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng vật tư, phương tiện để xử lý sự cố, giữ thông suốt các trục giao thông chính. Song song đó, các cơ quan chức năng cần kiểm tra an toàn các công trình xung yếu, công trình đang thi công, khu dân cư, khu đô thị, khu công nghiệp, khu vực hầm lò, khai thác khoáng sản; triển khai phương án bảo đảm an toàn đê điều, vận hành điều tiết hồ chứa và sẵn sàng tiêu nước chống úng bảo vệ sản xuất.
Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị các bộ, ngành chủ động phối hợp với địa phương theo chức năng, nhiệm vụ; các lực lượng chuẩn bị sẵn phương tiện cứu hộ, cứu nạn khi có yêu cầu. Các cơ quan thông tấn, báo chí như Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và hệ thống truyền thông địa phương tăng cường đưa tin về diễn biến mưa lũ tới tận cấp xã và người dân. Các đơn vị liên quan tổ chức trực ban nghiêm túc, duy trì chế độ báo cáo thường xuyên về Ban Chỉ đạo qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).