Sống không điện ngay cạnh 3 nhà máy thủy điện

Ai đã đến Sa Pa (Lào Cai) thời điểm này đều nhận thấy những tác động tiêu cực mà các nhà máy thủy điện gây ra, đó là sự thay đổi cảnh quan tại nhiều danh thắng cảnh, làm đảo lộn môi trường sinh thái, nhất là việc các hồ thủy điện đã nuốt hàng ngàn ha đất canh tác của đồng bào dân tộc ở các xã có thủy điện. Hy sinh cho các nhà máy thủy điện rất nhiều nhưng những quyền lợi tối thiểu thì người dân địa phương ở đây lại không được hưởng. Cụ thể là họ sống ngay bên cạnh các nhà máy thủy điện nhưng vẫn phải “dùng đèn dầu, nấu cơm bếp củi” hoặc phải mua điện giá cao của các nhà máy thủy điện. nghịch lý này khiến người dân rất bức xúc.

Thi công các nhà máy thủy điện làm ảnh hưởng đến đời sống người dân

Từ năm 2006 trở lại đây, ở khu vực hạ huyện các doanh nghiệp đã đầu tư tại xã Bản Hồ 3 nhà máy thuỷ điện gồm: Sử Pán 2 công suất 34,5 MW, Séo Choong Hô công suất 22 MW, Nậm Toóng công suất 30 MW. Theo phản ánh của người dân địa phương, trong quá trình thi công, các công trình này đã tác động không nhỏ đến môi trường, gây xáo trộn đáng kể đến cuộc sống sinh hoạt của họ. Đặc biệt là việc các xe tải chở vật liệu phục vụ thi công các nhà máy thủy điện đã phá hỏng nhiều tuyến đường liên huyện, liên xã gây khó khăn cho việc đi lại của người dân, ngoài ra việc san tạo mặt bằng xây dựng nhà máy, làm đường công vụ đã làm vùi lấp nhiều diện tích ruộng, công trình thủy lợi, công trình nước sạch của các thôn, bản và nhân dân.

Trao đổi với phóng viên, một vị lãnh đạo xã Bản Hồ (xin giấu tên) bức xúc nói: Từ khi Nhà máy Thuỷ điện Nậm Toóng được tỉnh phê duyệt cho xây dựng, đơn vị thi công đã đổ đất, đá vùi lấp, phá hỏng hoàn toàn hệ thống thủy lợi dẫn nước phục vụ canh tác, trong đó có tuyến mương dẫn nước dài hơn 3 km để tưới tiêu cho diện tích ruộng nước của hơn 150 hộ dân ở thôn La Ve và thôn Bản Dền. Công trình cấp nước sạch sinh hoạt gồm bể lọc và hệ thống đường ống dẫn được nhà nước đầu tư theo chương trình phát triển du lịch cộng đồng, phục vụ cho hơn 150 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở Bản Hồ cũng bị phá huỷ.

vv235

Trước những sự việc trên, các hộ dân Bản Hồ đã tổ chức rào đường ngăn cản xe, máy thi công đập đầu mối của nhà máy, đồng thời nhiều lần làm đơn gửi chính quyền các cấp yêu cầu đơn vị thi công đền bù, hỗ trợ thiệt hại, tuy nhiên những bức xúc này vẫn chưa được giải quyết. Người dân cho biết đơn vị thi công đã nhiều lần cam kết xây lại công trình thủy lợi và công trình cấp nước sạch sinh hoạt nhưng tất cả chỉ là lời hứa suông.

Không chỉ lấp mất ruộng, mất nước sinh hoạt, việc thi công còn khiến 11 hộ dân thôn Bản Dền có nguy cơ sập đổ nhà cửa. Trước những bức xúc của người dân, Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa đã có văn bản yêu cầu đơn vị thi công và chủ đầu tư các dự án thuỷ điện đóng trên xã Bản Hồ khắc phục hậu quả cho các hộ dân bị ảnh hưởng trong quá trình thi công; Ủy ban nhân dân tỉnh có văn bản yêu cầu chủ đầu tư tổ chức bảo vệ môi trường khu Nhà máy Thuỷ điện Sử Pán 2.

Đầu tháng 3/2013, Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa đã xây dựng phương án di chuyển 11 hộ dân bị sụt lún đất tại khu vực Nhà máy Thuỷ điện Sử Pán 2, nhưng đến nay mọi việc vẫn dậm chân tại chỗ người dân vẫn sông trong nơm nớp lo âu.

Sống không điện ngay cạnh nhà máy thủy điện

Trao đổi với chúng tôi ông Lý Láo Tả, Bí thư Đảng ủy xã Bản Hồ, cho biết: Trên địa bàn xã có 3 nhà máy thủy điện, hiện nay, đã có 2 nhà máy đã chính thức hoàn thành và phát điện. Khi triển khai giải phóng mặt bằng và xây dựng nhà máy, các chủ đầu tư đều tuyên truyền với nhân dân trong vùng là khi đi vào hoạt động, các nhà máy thuỷ điện trên địa bàn xã sẽ đóng góp một lượng điện không nhỏ cho đất nước, góp phần ổn định đời sống sinh hoạt cho người dân địa phương. Nhưng lợi đâu không thấy, chỉ thấy khổ thêm.

Cũng theo ông Tả, hiện xã Bản Hồ mới chỉ có 2 thôn có điện là thôn La Ve và thôn Bản Dền với 167/449 hộ trên địa bàn xã được sử dụng điện, còn 5 thôn chưa có điện là: Nậm Toóng, Tả Trung Hồ, Xéo Trung Hồ, Ma Quái Hồ và Hoàng Liên. Nhân dân trong xã đã nhiều lần kiến nghị với UBND huyện và các cơ quan chức năng và các nhà máy thủy điện về việc xây dựng hệ thống điện để cấp điện cho các thôn, bản nhưng đến nay họ vẫn sóng cảnh không điện và phải “dùng đèn dầu, nấu cơm bếp củi”.

Được biết, năm 2011, Chi nhánh Điện Sa Pa đã triển khai lắp đặt Trạm biến áp thôn Nậm Toóng để triển khai cấp điện cho một số thôn nhưng hơn một năm sau điện vẫn chưa thể về với người dân. Đến cuối năm 2012, bất ngờ Chi nhánh Điện Sa Pa lại đến tháo dỡ luôn trạm biến áp này mà không thông báo cho xã biết.

Để có điện phục vụ cho cuộc sống và sinh hoạt, một số hộ dân ở thôn Hoàng Liên đã đề nghị Nhà máy Thuỷ điện Sử Pán 2 bán điện cho nhưng người dân đã phải mua điện của nhà máy này với giá là 4.000 đồng/KWh.

Thiếu điện sinh hoạt đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân và sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Thiết nghĩ, chính quyền huyện Sa Pa cần quan tâm giải quyết những thắc mắc của nhân dân, yêu cầu các nhà máy thủy điện làm thiệt hại đến tài sản nhân dân cần phải đền bù thỏa đáng cho người dân.

(Theo Monre.gov.vn)