Giao thông lòng hồ Thủy điện Sơn La: Đừng để mọi chuyện quá muộn

vv5Lòng hồ Thủy điện Sơn La nước ngày một dâng cao, vì mưu sinh, người dân 3 tỉnh trong đó có nhân dân thị xã vùng “Sông Đuổi” đang chấp nhận đánh cược với số phận trên dòng nước mênh mông…

Cái gì cũng thiếu…

Đó là thực tế của tuyến đường thủy hồ Thủy điện Sơn La từ địa phận xã Ít Ong, huyện Mường La (tỉnh Sơn La), qua TX. Mường Lay (tỉnh Điện Biên), đến xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu). Diện tích lưu vực vùng hồ hiện nay đạt gần 44.000km2, chỗ rộng nhất 1,5km, trải dài hơn 250km. Mặc dù có chuẩn bị nhưng thực tế các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương chưa lường hết tốc độ lên nhanh bất thường của nước sông Đà, cũng như không bắt kịp sự phát triển của các loại hình phương tiện giao thông đường thủy (GTĐT).

Qua tìm hiểu, được biết đến thời điểm hiện tại, hạ tầng giao thông dọc tuyến đường thủy hồ Thủy điện Sơn La vẫn là con số không tròn trĩnh. Bằng chứng là tuyến giao thông này chưa có bất kỳ một cơ quan nào đứng ra quản lý: Không bến bãi; không hệ thống phao tiêu, biển báo… Tất yếu là người dân vẫn phải đi lại, giao thương hàng hóa nên xuồng máy, ca nô phát triển tự do và tăng đột biến. Thống kê chưa đầy đủ, 3 tỉnh Sơn La, Lai Châu và Điện Biên hiện có gần 3.000 phương tiện đường thủy đang hoạt động. Trong đó, địa bàn tỉnh Sơn La chiếm nhiều nhất với trên 2.000 phương tiện, với hàng trăm phương tiện chưa một lần được đăng kí, đăng kiểm, nhiều chủ phương tiện chưa biết hình thù cái chứng chỉ điều khiển phương tiện thủy nó thế nào.

Ông Phạm Ngọc Phương – Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Lai Châu – xác nhận: Cả tỉnh Lai Châu hiện có hơn 600 phương tiện GTĐT, nhưng tỉnh mới đào tạo, cấp chứng chỉ điều khiển phương tiện được gần 400 người. Mặc dù ai cũng biết, với phương tiện vận tải giao thông nhất là vận tải khách, thì tính mạng người trên xuồng phụ thuộc rất nhiều vào kiến thức, kinh nghiệm và trách nhiệm của người điều khiển chính. Các địa phương, trong đó có Lai Châu đã nhiều lần kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải, Cục Đường thủy nội địa, đề nghị đầu tư cơ sở hạ tầng tuyến GTĐT huyết mạch này. Tuy nhiên, đến nay tình hình vẫn chưa có gì khả quan hơn.

Khó khăn về đội ngũ cán bộ

Ông Tống Duy Kim, Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Điện Biên, cho biết: Hiện nay, cả tỉnh Điện Biên tạm thời mới có 2 cán bộ có chuyên môn về GTĐT. Nhưng điều đáng buồn này xem ra vẫn còn may mắn so với tỉnh Lai Châu – địa phương đang sở hữu hơn 200km đường thủy hồ Thủy điện Sơn La, nhưng lại không có bất cứ cán bộ chuyên môn nào. Tất cả đều làm “chay”, theo kiểu vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm, vừa làm vừa học hỏi từ thực tế công việc hàng ngày. Trong một nỗ lực đáng ghi nhận, trung tuần tháng 6/2011, UBND TX. Mường Lay đã phối hợp Cục Đường thủy (Bộ Giao thông Vận tải), mở lớp đào tạo cấp chứng chỉ chuyên môn cho 41 người lái xuồng tại thị xã. Tuy nhiên, con số 41 người được cấp chứng chỉ hành nghề đó là rất nhỏ nhoi, so với hàng trăm tàu thuyền đang hoạt động nhộn nhịp ngày đêm vì kế sinh nhai…

Hiện nay, hầu hết tàu thuyền là những phương tiện vỏ sắt, có trọng tải từ 1 tấn – 4 tấn, lắp các loại máy đẩy công suất từ 8 – 10 mã lực. Các phương tiện chủ yếu dùng để chở khách sang sông đi chợ hoặc đi làm nương, tất cả đều không có các thiết bị cứu sinh hoặc cứu đắm, phòng khi tình huống bất trắc xảy ra.

Lực lượng Cảnh sát Giao thông cũng đang phải hết sức nỗ lực mới có thể đáp ứng được một phần nào đó yêu cầu nhiệm vụ. Đội Cảnh sát Giao thông đường thuỷ Công an tỉnh Điện Biên đóng tại TX. Mường Lay, được biên chế 5 cán bộ với duy nhất một chiếc xuồng cao su công suất 25CV. Vào đầu giờ các buổi sáng, chỉ cần lái xuồng chạy một vòng trong lòng hồ nội thị để sơ bộ nắm bắt tình hình, thế là đã ngốn hết toàn bộ định mức xăng được khoán trong ngày hôm đó. Tại địa bàn Lai Châu, tình hình còn đáng lo ngại hơn khi lực lượng Cảnh sát Giao thông chỉ làm nhiệm vụ trên bờ, vì chưa có lực lượng chuyên trách và chưa được trang bị các phương tiện phục vụ công tác giao thông thủy.

Đừng để mọi chuyện quá muộn

Cả một tuyến GTĐT huyết mạch mênh mông nhưng lại không ai quản lý, phương tiện gia tăng tự phát, nên không ít các vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra. Tháng 8/2011, tại địa phận huyện Mường Mô (Mường Tè – Lai Châu), “thuyền trưởng” 15 tuổi Lưu Hiểu Dũng chưa được học qua trường lớp nào về điều khiển phương tiện, đã bất cẩn “dìm” cả 5 người trong 1 gia đình xuống lòng sông Đà. Sau đó chưa lâu, tại xã Khoen On (huyện Than Uyên – Lai Châu), Lường Thị Yên 12 tuổi cầm lái chở 5 phụ nữ ở xã Chiềng Lao (huyện Mường La – Sơn La) qua sông. Ra giữa sông, cô lái đò còn chưa tới “tuổi teen” đã điều khiển để… con đò lật úp và chỉ 2 người may mắn thoát chết. Tuy nhiên, đó chỉ là 2 ví dụ mới nhất trong các vụ tai nạn GTĐT ở nhiều địa phương, nói lên tình trạng buông lỏng quản lý trong lĩnh vực này.

Thời kinh tế thị trường, tuyến GTĐT hồ Thủy Sơn La bắt đầu hình thành nhiều bến bãi, chợ tự phát và cả kho tàng quy mô nhỏ.Tại Mường Lay, đương nhiên rất nhiều cơ hội mở ra cho một thị xã trên bến dưới thuyền, tuy vậy, sẽ có những rủi ro chờ đợi nếu chúng ta không có những kế hoạch, biện pháp kịp thời, đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả…

 


 

 (Theo Monre.gov.vn)