Hạn hán và lũ lụt tàn khốc ở miền Nam châu Phi: WFP kêu gọi hành động toàn cầu

Hạn hán và lũ lụt ở miền Nam châu Phi xuất phát từ El Nino đã khiến hàng triệu người mất an ninh lương thực. Giám đốc điều hành Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) Cindy McCain đưa ra cảnh báo này trong chuyến thăm gần đây tới Zambia – tâm chấn của cuộc khủng hoảng. Hạn hán nghiêm trọng đã phá hủy mùa màng ở những khu vực có 70% dân số sống phụ thuộc vào nông nghiệp để tồn tại.

image1170x530cropped-16-.jpg
Tình trạng hạn hán ở Zambia đã dẫn đến mất mùa, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Ảnh: UNICEF/ Karin Schermbrucker

Sau khi trò chuyện với các gia đình nông dân ở vùng nông thôn Zambia, Giám đốc điều hành WFP Cindy McCain cho biết những gì bà chứng kiến vừa đáng báo động vừa đau lòng. “Tôi đã gặp những người nông dân thường có thu nhập từ trồng trọt đủ để nuôi sống gia đình và cộng đồng của họ. Tuy nhiên, năm nay họ không thu hoạch được gì", bà McCain cho biết thêm.

"Giờ đây, chúng ta hãy tưởng tượng một kịch bản tương tự xảy ra với hàng triệu người trên khắp miền Nam châu Phi và chúng ta gặp phải một thảm họa nhân đạo”, bà McCain nhấn mạnh.

El Nino gây tác động lớn

Mặc dù hiện tượng thời tiết El Nino mới nhất sắp kết thúc nhưng hạn hán do chu kỳ thay đổi thời tiết gây ra sẽ để lại hậu quả trong nhiều tháng tới.

Nhiệt độ đã tăng lên đáng kể dẫn đến tháng 2 khô hạn nhất trong nhiều thập kỷ ở khu vực, khiến lượng mưa cần thiết cho sự phát triển của cây trồng giảm 20%.

Theo WFP, Zambia, Zimbabwe và Malawi bị ảnh hưởng nặng nề nhất và tất cả những quốc gia này đều tuyên bố thảm họa hạn hán. Những quốc gia này đối mặt với tình trạng mất mùa trên diện rộng, với khoảng 40 đến 80% sản lượng ngô bị thiệt hại.

Tại Hội nghị thượng đỉnh bất thường của những người đứng đầu nhà nước và chính phủ Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC) về cuộc khủng hoảng hiện nay, các nhà lãnh đạo đã thông báo rằng 61 triệu người bị ảnh hưởng bởi El Nino. Họ đưa ra lời kêu gọi nhân đạo trị giá 5,5 tỷ USD để bổ sung nguồn lực của chính các quốc gia thành viên bị ảnh hưởng, đồng thời kêu gọi hỗ trợ để đáp ứng các nhu cầu nhân đạo cấp bách.

SADC đang kêu gọi hỗ trợ để đáp ứng những nhu cầu nhân đạo này. Bà McCain cũng lặp lại lời kêu gọi ủng hộ.

“Tôi đang yêu cầu cộng đồng quốc tế tham gia cùng chúng tôi và nỗ lực ngay bây giờ. Chúng ta không thể yêu cầu hàng triệu người chờ đợi đến mùa thu hoạch tiếp theo – một năm nữa – để có nguồn thực phẩm phục vụ các bữa ăn hằng ngày của họ. Những gia đình này cần sự hỗ trợ của chúng ta ngay hôm nay và chúng ta giúp xây dựng một tương lai kiên cường hơn”, Giám đốc điều hành WFP nhấn mạnh.

Cần thêm nguồn kinh phí

Hạn hán và lũ lụt xảy ra vào thời điểm tình trạng mất an ninh lương thực và suy dinh dưỡng đã ở mức báo động và các hoạt động nhân đạo bị đình trệ do thiếu kinh phí. Mặc dù WFP đã ứng phó với cuộc khủng hoảng này nhưng vẫn cần 409 triệu USD cho 6 tháng viện trợ để mang lại lợi ích cho 4,8 triệu người ở Malawi, Zambia và Zimbabwe.

Những hiện tượng khí hậu cực đoan là lời nhắc nhở về nhu cầu cấp thiết phải tăng cường đầu tư vào các hoạt động xây dựng khả năng phục hồi, đặc biệt là ở miền Nam châu Phi, nơi các cú sốc khí hậu ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và sinh kế.

Để giúp cộng đồng chuẩn bị ứng phó với thảm họa khí hậu trước khi chúng xảy ra, WFP đã làm việc với các chính phủ và đối tác để đưa ra các giải pháp. Vào tháng 8/2023, WFP đã huy động hơn 14 triệu USD tài chính dự kiến để hỗ trợ hơn 1,2 triệu người có khả năng bị ảnh hưởng bởi El Nino.

Chương trình Lương thực Thế giới cũng đã hỗ trợ các cộng đồng ở Lesotho, Madagascar, Mozambique và Zimbabwe bằng cách cung cấp các cảnh báo sớm về rủi ro thời tiết, chuyển tiền mặt dự kiến, hạt giống chịu hạn, đào tạo nông nghiệp và cải thiện nguồn nước.

Ngoài ra, WFP cũng đang làm việc với các chính phủ để bảo vệ các cộng đồng trước hậu quả của các cú sốc khí hậu. Trong vài tuần nữa, WFP sẽ bắt đầu giải ngân gần 10 triệu USD tiền bảo hiểm trong 6 tháng tới cho gần 280.000 người bị ảnh hưởng. Điều này sẽ giúp các hộ gia đình dễ bị tổn thương ứng phó với tác động của hạn hán và khôi phục sinh kế một cách ổn định.