Bản Tin Dự Báo, Cảnh Báo Tài Nguyên Nước Lưu Vực Sông Hồng – Thái Bình Mùa Khô Năm 2023-2024

Lưu vực sông Hồng – Thái Bình là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, bao gồm 25 tỉnh, thành phố với tổng diện tích là 88.860 km2.

Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10. Tài nguyên nước mặt lưu vực sông theo tài liệu tính toán tổng lượng dòng chảy trung bình hàng năm là khoảng 131,4 tỷ m3, trong đó lượng nước sản sinh từ địa phận nước ngoài chảy vào Việt nam là 48,3 tỷ m3, lượng nước sản sinh trong lãnh thổ Việt Nam là 83,1 tỷ m3. Mùa mưa lượng dòng chảy mùa lũ chiếm khoảng 90% tổng lượng dòng chảy năm. Mùa khô lượng dòng chảy mùa cạn chiếm khoảng 10 % tổng lượng dòng chảy năm. Tài nguyên nước dưới đất gồm 3 tầng chứa nước chính là tầng chứa nước Holocen (qh), tầng chứa nước Pleistocen (qp) và tầng chứa nước khe nứt Neogene và Triat (n & t). Tổng tài nguyên nước dự báo cho các tầng chứa nước qh là 4.155.827 m3/ngày, tầng chứa nước qp là 13.108.361 m3/ngày.

  1. Tài nguyên nước mặt

Mùa khô trên lưu vực sông Hồng – Thái Bình bắt đầu từ tháng 11 tới tháng 4 năm sau theo năm thủy văn, lượng mưa giảm rõ rệt cùng với ảnh hưởng của Elnino sẽ kéo dài tới đầu năm 2024 sẽ kéo theo sự thay đổi phức tạp về nguồn nước ở lưu vực. Tổng lượng nước nội sinh dự báo trong mùa khô của lưu vực sông Hồng – Thái Bình  đạt trung bình 25,7 tỷ m3.

Dự báo tổng lượng nước đến tại các vùng dự báo

Dự báo mùa mưa trên sông Đà có tổng lượng nước nội sinh dao động từ   10.082,64  – 10.106,24 triệu m3; sông Thao từ 5.168,61 – 5.174,72  triệu m3; sông Lô – Gâm từ 4.801,85 – 4.828,61 triệu m3; sông Cầu – Thương từ  1.664,24 – 1.729,03 m3; Đồng bằng sông Hồng từ 3.888,29 – 3.961,36 triệu m3.

  1. Tài nguyên nước dưới đất

Trong các tháng mùa mưa năm 2023 so với cùng kỳ năm trước có xu thế hạ tại các lớp chứa nước qh2, qh1, qp2, qp1 và tầng chứa nước n và t. Chất lượng nước trong các tầng chứa nước trong lưu vực khá tốt. Tuy nhiên có một số công trình có độ mặn, hàm lượng Mangan, Asen, Chì, Phenol, E.Coli, Colifom và Amôni  vượt quá GTGH so với QCVN 09:2023/BTNMT.

Dự báo mực nước dưới đất mùa khô năm 2023-2024 so với mực nước thực đo mùa khô 2022-2023 có xu thế hạ tại các lớp chứa nước qh2, qh1, qp2, qp1 và tầng chứa nước n và t.

Trên lưu vực sông Hồng – Thái Bình thời điểm hiện tại có 5 công trình có độ sâu mực nước trung bình tháng vượt 50% so với mực nước hạ thấp cho phép. Nước trong lưu vực sông thuộc loại nước nhạt đến mặn, một số nơi có độ mặn, hàm lượng Mangan, Asen, Chì, Phenol, E.Coli, Colifom và Amôni  vượt GTGH

  1. Đề xuất, kiến nghị

Đối với tài nguyên nước mặt:  Cuối 2023 và đầu 2024 là thời gian chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì trong các với xác suất khoảng từ 80-95% gây nắng nóng khắc nghiệt, hạn hán. Trước diễn biến khí hậu trên, lưu vực sông Hồng – Thái Bình với đặc thù tài nguyên nước vào mùa khô chiếm khoảng 20% tổng lượng dòng chảy năm trung bình nhiều năm, đặc biệt từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau nên việc khai thác sử dụng TNN trong mùa mưa đối với các đối tượng sử dụng nước tiêu hao cần xét đến thứ tự ưu tiên và tỷ lệ phân bổ mà sẽ phân bổ hoàn toàn theo nhu cầu được quy định tại Điều 21, Thông tư 04/2020/TT-BTNMT về Quy định kỹ thuật quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh, nguồn nước liên tỉnh để phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước hiệu quả với đặc thù hạn chế về phân bố tài nguyên nước theo không gian và thời gian.

Bên cạnh đó là việc cần giám sát chặt chẽ hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước thông qua các điều được quy định tại Thông tư 17/2021/TT-BTNMT Quy định về giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước đối với các hồ chứa dung tích trên và dưới 1 triệu m3 giúp điều tiết dòng chảy phục vụ quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn.

Đối với tài nguyên nước dưới đất: Theo Nghị định 167/2018/NĐ-CP về Quy định việc hạn chế khai thác nước dưới đất, trong lưu vực sông Hồng – Thái Bình thời điểm hiện tại có 8 công trình có độ sâu mực nước cần phải cảnh báo. Vì vậy, để đảm bảo khai thác ổn định, cần theo dõi chặt chẽ các diễn biến mực nước dưới đất các tầng chứa nước tại địa phương và trong các bản tin dự báo tiếp theo để phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả nguồn nước dưới đất.

Trong mùa mưa năm 2023, nhìn chung mực nước và chất lượng nước trong các tầng chứa nước trong lưu vực sông Hồng – Thái Bình đều tốt. Tuy nhiên có một số công trình có độ mặn, hàm lượng Mangan, Asen, Chì và Amôni, E.Coli, Coliform, Phenol  vượt quá GTGH so với QCVN 09:2023/BTNMT, đề nghị các cơ quan đưa ra cảnh báo cho người dân và tiếp tục theo dõi thêm.

Xem chi tiết tại đây: