Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước tháng trên lưu vực sông Mã được biên soạn hàng tháng để cung cấp các thông tin về tổng lượng nước nội sinh tại các tiểu vùng dự báo; mực nước, chất lượng nước dưới đất nhằm phục vụ các mục đích quản lý, khai thác sử dụng tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định pháp luật.
Lưu vực sông Mã là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, bao gồm lãnh thổ của các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Phú Thọ, Thanh Hóa và Nghệ An, với diện tích lưu vực là 17.600 km². Mùa mưa trên lưu vực diễn ra từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
1. Hiện trạng nguồn nước mặt
2. Hiện trạng nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocene (qh): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 6 so với tháng 5 có xu thế hạ, có 8/11 công trình mực nước hạ, 2/11 công trình mực nước dâng và 1/11 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Giá trị hạ thấp nhất là 0,46m tại xã Thiệu Trung (QT6-TH) và giá trị dâng cao nhất là 0,21m tại xã Xuân Hòa (QT4-TH).
Sơ đồ diễn biến mực nước tháng 6 tầng qh
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp): Diễn biến mực nước dưới đất trung bình tháng 6 so với tháng 5 có xu thế hạ, có 8/13 công trình mực nước hạ, 3/13 công trình mực nước dâng và 2/13 công trình mực nước dâng hạ không đáng kể. Giá trị hạ thấp nhất là 0,39m tại phường Tân Dân (QT14a-TH) và giá trị dâng cao nhất là 0,43m tại xã Yên Trường (QT1a-TH).
3. Cảnh báo nguồn nước mặt
Căn cứ trên nhu cầu khai thác sử dụng nước của các vùng và đối chiếu kết quả dự báo lượng nước có thể khai thác sử dụng có thể thấy rằng, trong tháng 7 không có vùng nào thiếu nước trên lưu vực sông Mã.
4. Cảnh báo nguồn nước dưới đất
Theo Khoản 18 Điều 1 Nghị định 23/2026/NĐ-CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất, trong lưu vực sông Mã thời điểm hiện tại chưa có công trình nào có độ sâu mực nước vượt ngưỡng cần phải cảnh báo.
5. Đề xuất, kiến nghị
Đối với tài nguyên nước mặt: Tháng 7 có tổng lượng nước mặt dự báo đạt trung bình khoảng 1,9-2,05 tỷ triệu m3. Lượng nước mặt này đáp ứng được nhu cầu khai thác sử dụng trên lưu vực nên không xảy ra hiện tượng thiếu nước.
Việc phân bổ hài hòa nguồn nước cho các đối tượng sử dụng nước sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 21 Thông tư 04/2020/TT-BTNMT Quy định kỹ thuật quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh, nguồn nước liên tỉnh. Mặt khác, vẫn cần giám sát chặt chẽ hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước thông qua các quy định tại Thông tư 17/2021/TT-BTNMT Quy định về giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước.
Đối với tài nguyên nước dưới đất: Hiện tại, trên phạm vi lưu vực sông Mã chưa có công trình thuộc diện phải cảnh báo, để đảm bảo khai thác ổn định, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước trong lưu vực sông và các bản tin dự báo tiếp theo để phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả nguồn nước dưới đất.
Đa số các thông số chất lượng nước dưới đất trên lưu vực sông nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở tầng chứa nước Holocen (qh) và Pleistocen (qp). Các thông số vượt chủ yếu bao gồm Mangan, Arsenic, Chì và Amoni.
