Các yếu tố đánh giá khả năng tự bảo vệ của các tầng chứa nước vành đai kinh tế biển vịnh Bắc Bộ

Nước dưới đất trong điều kiện tự nhiên cũng có khả năng tự bảo vệ. Khả năng bảo vệ tự nhiên của các tầng chứa nước có thể hiểu là trong điều kiện tự nhiên các tầng chứa nước có khả năng chống lại sự xâm nhập của các chất gây bẩn từ trên mặt. Khả năng này của nước dưới đất phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tầng ngăn cách giữa tầng chứa nước với các yếu tố bên ngoài (đây là yếu tố quan trọng nhất vì nó như tấm áo giáp ngăn sự tấn công từ bên ngoài vào), địa chất thủy văn của tầng chứa nước (tức là phụ thuộc vào thành phần tính chất địa chất thủy văn, diện phân bố), bề dày của các tầng chứa nước (khả năng che chắn của nó), chiều sâu phân bố của tầng, điều kiện địa hình, cách xâm nhập của các chất bẩn khác nhau vào tầng chứa.

Với khả năng tự bảo vệ tự nhiên, nước dưới đất làm cho nước ngấm từ trên mặt xuống tầng nước ngầm được lọc trong hơn, vi trùng bị chết phần lớn do thay đổi môi trường sống, các thành phần gây bẩn bị hấp phụ phần lớn bởi đất đá. Do đó nước đi vào tầng chứa nước có chất lượng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu cao về chất lượng. Sau đây là các yếu tố đánh giá khả năng tự bảo vệ của tầng chứa nước:

– Đặc điểm địa hình, độ dốc, lớp phủ thảm thực vật, điều kiện khí tượng, thuỷ văn khu vực;

– Thành phần khoáng vật trong đá; Độ lỗ hổng; Mức độ dập vỡ; Độ xốp; Đặc điểm của vật chất hữu cơ; Đặc điểm của cacbonat (trong đá vôi Karst); Đặc điểm của sét; Đặc điểm của oxit kim loại; Độ pH; Tiềm năng oxi hóa khử; Khả năng trao đổi cation (CEC); Độ dày của đá và độ che phủ của lớp đất; Tốc độ thấm và vận tốc thấm;

Đặc tính hóa học cụ thể đã được đưa vào nội dung điều tra khi xem xét

hành vi của các chất gây ô nhiễm dưới mặt đất và thời gian chúng di chuyển qua các lớp đất, trong cả hai trường hợp vùng không bão hòa và vùng bão hòa. Những đặc điểm bao gồm:

– Các thông số tự nhiên ảnh hưởng đến sự hòa tan và độ phản ứng hóa học(Nhiệt độ, áp suất, …): Phân tán/khuếch tán; Hợp chất hóa học, sự hấp thụ và chất kết tủa; Suy thoái (hoá học/sinh học/phóng xạ chuyển đổi, thủy phân,vv).

Bên cạnh những yếu tố tự nhiên trên đây, các yếu tố do con người tác động làm ảnh hưởng đến khả năng tự bảo vệ cần được xem xét, bao gồm:

– Lượng nước ngầm được khai thác

– Nguồn gây bẩn và đặc tính chất gây bẩn

– Các hoạt động kinh tế xã hội khác làm thay đổi, biến dạng đặc tính tự nhiên của tầng chứa nước như: xây dựng, giao thông, nông nghiệp, …

Các yếu tố đánh giá khả năng tự bảo vệ của tầng chứa nước này sẽ được lựa chọn và bám sát để thực hiện công tác điều tra của dự án