Đánh giá biến động tài nguyên nước vùng đồng bằng sông Hồng trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Vùng ĐBSH có đặc trưng vị trí địa lý, địa hình và điều kiện tự nhiên khá phức tạp, được đánh giá là nơi dễ chịu tác động và tổn thương nhất do các diễn biến bất lợi của các yếu tố biến đổi khí hậu (BĐKH), thủy văn, xâm nhập mặn, v.v.. cũng như các hoạt động quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên không hợp lý, đặc biệt là tài nguyên nước (TNN) ở khu vực thượng nguồn phía bên trong và bên ngoài lãnh thổ.

Vùng ĐBSH có đặc trưng vị trí địa lý, địa hình và điều kiện tự nhiên khá phức tạp, được đánh giá là nơi dễ chịu tác động và tổn thương nhất do các diễn biến bất lợi của các yếu tố biến đổi khí hậu (BĐKH), thủy văn, xâm nhập mặn, v.v.. cũng như các hoạt động quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên không hợp lý, đặc biệt là tài nguyên nước (TNN) ở khu vực thượng nguồn phía bên trong và bên ngoài lãnh thổ.

Trong tương lai, dưới tác động của BĐKH, TNN vùng ĐBSH được dự tính sẽ có những biến động mạnh mẽ. Trong khi những nghiên cứu về TNN vùng ĐBSH chỉ dừng lại ở mức độ đánh giá tập trung vào sự thay đổi dòng chảy tại các trạm thủy văn, cân bằng nước ở các tiểu lưu vực; chưa được cập nhật đúng mức các diễn biến thay đổi khí hậu và phát triển kinh tế – xã hội. Hơn nữa, các nghiên cứu chưa xem xét tích hợp một số giải pháp công trình cụ thể trong tính toán tác động của BĐKH đến TNN dẫn đến việc ứng dụng kết quả nghiên cứu với hoạt động thực tiễn còn nhiều hạn chế, và chưa đưa ra được giải pháp ứng phó phù hợp nhằm hỗ trợ đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững (PTBV).

Qua các số liệu khảo sát và nghiên cứu khi thực hiện việc quy hoạch tài nguyên nước lưu vực sông Hồng – Thái Bình đã chỉ ra những biến động của tài nguyên nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu là rất phức tạp.

Các biến động về lưu lượng nước: Tại các trạm Sơn Tây và Hà Nội trên sông Hồng dưới tác động của việc tích và xả nước của các hồ chứa xu thế dòng chảy giảm vào các tháng đầu mùa kiệt và gia tăng của các tháng cuối mùa kiệt. Sông Cầu: Gần đây, dòng chảy năm, mùa lũ và mùa kiệt thể hiện xu thế giảm. Sông Hồng: Tại các trạm Sơn Tây và Hà Nội trên sông Hồng dưới tác động của việc tích và xả nước của các hồ chứa xu thế dòng chảy giảm vào các tháng đầu mùa kiệt và gia tăng của các tháng cuối mùa kiệt.

Biến động mực nước trên sông: Mực nước trong sông vùng ĐBSH những thập kỷ gần đây có nhiều biến động do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu là BĐKH, điều tiết các hồ chứa thượng nguồn, khai thác cát trong lòng sông và chuyển nước giữa các lưu vực.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay, có thể thấy tài nguyên nước đang bị suy giảm nghiêm trọng. Qua các đánh giá này để chúng ta thấy rõ được hiện trạng nguồn nước và có giảm pháp sử dụng nguồn nước hợp lý trong tương lai.