Tue11212017

Last update02:00:00 PM GMT

Việc xây các đập thủy điện trên dòng chính sông Mêkong: Nguy cơ biến thành “biển sa mạc”

Việc xây đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong sẽ gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp vùng ĐBSCLThêm một lần nữa, những mối lo ngại từ việc xây dựng các đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong lại được các nhà nghiên cứu tiếp tục đưa ra bàn thảo tại một buổi đối thoại vừa diễn ra tại TP.Cần Thơ.

Các chuyên gia cho hay, nếu các đập  thủy điện được xây dựng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hàng chục triệu cư dân; đồng thời tác động tiêu cực đến vựa lúa lớn nhất cả nước, làm thiếu nguồn phù sa và trong tương lai một vùng biển ở hạ lưu Mêkong vùng ĐBSCL có thể biến thành “biển sa mạc”...

Bao năm qua, nếu như lũ lụt luôn là nỗi lo đối với người dân ĐBSCL, thì chính nó đã mang lại lượng phù sa màu mỡ, trở thành một phần của hệ sinh thái và là tác nhân chính hình thành diện mạo trù phú cho vùng sông nước Cửu Long. TS Lê Anh Tuấn - Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường ĐH Cần Thơ – cho biết, các đập thủy điện khi được xây dựng gây nguy cơ thiếu nước và phù sa cho ĐBSCL. Cùng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tài nguyên nước, làm giảm diện tích và sản lượng nông nghiệp dẫn đến đe dọa an ninh lương thực và làm gia tăng đói nghèo, bất ổn trong vùng.

Trong khi đó, Th.S Nguyễn Hữu Thiện - Trưởng nhóm tư vấn Quốc gia đánh giá môi trường chiến lược 12 đập thủy điện dòng chính Mêkong – đưa ra điển hình: Khi các đập thủy điện được xây dựng thì lợi ích đối với Việt Nam rất nhỏ (chỉ khoảng 5%), nhưng tổn thất lại rất lớn; đặc biệt là đối với vùng ĐBSCL.

“Nông nghiệp và thủy sản là 2 trụ cột kinh tế chính của vùng ĐBSCL. Trong khi đó, nếu các đập thủy điện được xây dựng thì lượng thủy sản tự nhiên sẽ mất hàng trăm ngàn tấn/năm. Chỉ tính riêng cá trắng (di cư theo mùa) mất từ 220.000- 440.00 tấn/năm; ước tính thiệt hại 2.500 USD/tấn, xấp xỉ từ 0,5- 1 tỉ USD/năm. Với con số thiệt hại quy ra tiền ở trên thì ước tổn thất một năm của cá trắng bằng việc xây dựng 3 cây cầu Cần Thơ (342 triệu USD/cây cầu)” -  Th.S  Nguyễn Hữu Thiện phân tích.

Theo nhiều ý kiến khác tại buổi đối thoại, ĐBSCL đang bị xem là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Với tình hình phát triển thủy điện trên sông Mekong, những tác hại của biến đổi khí hậu sẽ đến nhanh hơn và các tác động của nó vô cùng to lớn đối với vựa lúa lớn nhất nước. Chưa hết, việc thiếu phù sa sẽ làm gia tăng sạt lở bờ sông ở nhiều nơi; trong đó có bờ biển phía Đông. Từ đây, việc thiếu phù sa để bù cho sự lún tự nhiên làm ĐBSCL sẽ chìm xuống nhanh hơn so với những dự báo trước đó.

Trước đây, trong một cuộc hội thảo, một số nhà khoa học cho rằng khi các đập thủy điện được xây dựng, mỗi năm ĐBSCL sẽ bị mất khoảng 19 triệu tấn phù sa đổ về từ thượng nguồn (chỉ còn 7 triệu tấn/năm). Lượng chất dinh dưỡng cũng giảm khoảng 75%, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và nghiêm trọng hơn là trong tương lai vùng biển này có thể biến thành “biển sa mạc”.

Mới đây, trong buổi làm việc với BCĐ Tây Nam Bộ, các chuyên gia thuộc Hội Khoa học xã hội và Nhân văn TP.Cần Thơ đã kiến nghị với BCĐ Tây Nam Bộ tham mưu, đề xuất với Chính phủ giao cho một cơ chế hoạt động chính thức, để từ đó đưa vai trò của BCĐ Tây Nam Bộ trở thành tiếng nói đại diện cho vùng ĐBSCL; đặc biệt là trong các vấn đề quan trọng như chuyện xây đập thủy điện trên sông Mekong ...

 

 

 

(Theo Trần Lưu - Laodong.com.vn)

Quản lý tài nguyên nước bền vững trên sông Mekong

Sáng 9/8, tại Hòa Bình, Ủy ban sông Mekong Việt Nam đã tổ chức Hội thảo xây dựng kế hoạch chỉ đạo quốc gia thực hiện Chiến lược phát triển lưu vực sông Mekong.

Thực hiện chiến lược phát triển lưu vực dựa trên quản lý tổng hợp tài nguyên nước đã được Hội đồng Ủy hội sông Mekong phê chuẩn vào tháng 1/2011 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hội thảo đặt ra những vấn đề cần quan tâm bước đầu trong việc quản lý tài nguyên nước bền vững.

Sông Mekong dài gần 4.800km, diện tích lưu vực 795.000km2, tổng lượng dòng chảy năm là 475 tỷ m3 nước, là sông có mức đa dạng sinh học cao thứ hai trên thế giới sau Amazon.

Hiện tại, các nước trong lưu vực sử dụng khoảng 60 tỷ m3 nước, chiếm 12% tổng lượng chảy trong năm; diện tích canh tác có nước tưới vào mùa khô là 1,2 triệu ha trong khi tổng diện tích canh tác nông nghiệp toàn lưu vực là 15 triệu ha.

Tiềm năng thủy điện sông Mekong là 30.000 MW, trong đó khoảng 10% đã được phát triển. Theo đánh giá của các chuyên gia, dòng chảy hiện tại của sông gần với tự nhiên và chất lượng nước khá tốt. Tuy nhiên xu thế phát triển của các nước trong lưu vực sẽ phát triển mạnh thủy điện, tưới và nuôi trồng thủy sản gắn liền với những rủi ro, đòi hỏi phải có hệ thống pháp lý quốc gia và vùng có hiệu lực mạnh; có sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia để giảm thiểu rủi ro; trong đó cần hợp tác giữa các nước hạ du với Trung Quốc để giảm thiểu tác động tiêu cực và chia sẻ lợi ích.

Việt Nam quan tâm nâng cao hiệu quả sử dụng nước cho phát triển nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên gắn với Chiến lược IWRM của toàn lưu vực. Việt Nam sẽ mở rộng và củng cố các mạng giám sát, mạng đo đạc số liệu thủy văn và chất lượng nước, các hệ sinh thái.

Hội thảo đề cập đến trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương, của các bên hữu quan, các nhà đầu tư và các tổ chức xã hội trong việc tham gia xây dựng chiến lược phát triển lưu vực sông Mekong dài hạn 50 năm tới (2060); chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và áp lực gia tăng từ các kế hoạch phát triển thượng lưu, sử dụng đất ở đồng bằng châu thổ. Trước mắt, sẽ lập các nhóm công tác làm việc theo quy chế và kế hoạch do Ủy ban sông Mekong Việt Nam quy định./.

 

 

(Theo Nhan Sinh (TTXVN/Vietnam+))

Một số hình ảnh tại Hội thảo “ Tăng cường phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước”

Hội thảo “ Tăng cường phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước” đã diễn ra thành công tốt đẹp, sau đây là một số hình ảnh tại Hội thảo.

tt900

Đồng chí Đỗ Tiến Hùng – Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra TNN phát biểu ý kiến chỉ đạo tại Hội thảo

tt899

Ông Jens BoehmeCố vấn trưởng của Dự án BGR tại Việt Nam phát biểu ý kiến tại Hội thảo

tt885

Đồng chí Phạm Văn Giắng – Liên đoàn trưởng Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra TNN miền Nam phát biểu ý kiến đóng góp tại Hội thảo

tt884

Đồng chí Lê Văn Đức – Giám đốc Trung tâm Tư liệu và Thông tin TNN phát biểu ý kiến đóng góp tại Hội thảo

tt888

Đồng chí Dương Văn Khánh – PGĐ Trung tâm Quy hoạch và Điều tra TNN đại diện nhóm thảo luận của mình trình bày kế hoạch phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm

tt887

Đồng chí Phạm Quý Nhân – PPGĐ Trung tâm Quy hoạch và Điều tra TNN đại diện nhóm thảo luận của mình trình bày kế hoạch phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm

tt886

Đồng chí Nguyến Thị Hạ - Giám đốc Trung tâm Quan trắc và Dự báo TNN TNN đại diện nhóm thảo luận của mình trình bày kế hoạch phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm

tt883

Toàn cảnh Hội Thảo




(Thanh Sơn - Trung tâm Tư lệu và Thông tin TNN)






Hội thảo “ Tăng cường phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước”

Ông Đỗ Tiến Hùng – Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra TNN phát biểu tại Hội thảoNgày 04 tháng 08 năm 2011, tại Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Bắc đã diễn ra hội thảo “ Tăng cường phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước” do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước và dự án BGR của CHLB Đức phối hợp tổ chức.

Tham dự hội thảo có ông Đỗ Tiến Hùng – Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước cùng toàn thể lãnh đạo các Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước (QH&ĐT TNN) miền Bắc, miền Trung và miền Nam cùng lãnh đạo các Trung tâm trực thuộc cũng như các phòng, ban thuộc TT QH&ĐT TNN. Về phía Dự án BGR có ôngJens Boehme – Cố vấn trưởng của Dự án BGR tại Việt Nam.

Tại Hội thảo, các đại biểu tham dự đã thảo luận sôi nổi các phương thức nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Trung tâm QH&ĐT TNN. Ông Đỗ Tiến Hùng  – Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước nhấn mạnh, nguồn lực con người là yếu tố quan trọng và then chốt cho sự phát triển của Trung tâm trong thời gian tới, hướng tới sự phát triển bền vững và nâng cao vị thế của Trung tâm trong lĩnh vực tài nguyên nước; Do đó, nâng cao chất lượng của nguồn nhân lực và thu hút nhân tài, những người có kiến thức và tâm huyết, đồng thời có đạo đức nghề ngiệp và tư tưởng chính trị vững vàng là điều vô cùng cần thiết và cấp bách cho sự phát triển của Trung tâm trong tương lai.

 

Toàn cảnh hội thảo

Đồng tình với quan điểm trên, các đại biểu tham dự Hội thảo đã đưa ra nhiều giải pháp cho vấn đề phát triển nguồn nhân lực của Trung tâm. Trong đó, có một số giải pháp đáng chú ý như: Rà soát lại nguồn nhân lực hiện có của Trung tâm, từ đó tiến tới việc phân công lại lao động sao cho đúng người, đúng việc và phát huy hết khả năng, năng lực chuyên môn của các cán bộ hiện có; Nên có một cơ chế giao việc và đãi ngộ xứng đáng, phát huy hết khả năng sáng tạo và chủ động trong công việc, gắn liền công việc được giao với trách nhiệm và chế độ khen thưởng cụ thể, từ đó phát huy tính chủ động, sáng tạo trong công việc của cán bộ – công nhân viên; Rà soát lại các lĩnh vực chưa phải là thế mạnh của Trung tâm, từ đó tiến hành các hội thảo, các khóa đào tạo ngắn ngày cũng như các khóa đào tạo trong công việc nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Trung tâm.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Jens Boehme – Cố vấn trưởng của Dự án BGR tại Việt Nam rất vui mừng và lạc quan với những kết quả mà Hội thảo đạt được. Ông Jens cũng nhấn mạnh, dự án BGR cũng như cá nhân ông sẽ cố gắng hết sức để hỗ trợ Trung tâm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hướng tới sự phát triển bền vững trong tương lai. Ông cũng tỏ ra tin tưởng vào sự hợp tác và phát triển của Viện khoa học địa chất – Tài nguyên Liên Bang Đức với Trung tâm trong pha 2 của dự án “Tăng cường bảo vệ nước ngầm tại Việt Nam” sẽ thành công tốt đẹp.

 

(Thanh Sơn – Trung tâm Tư Liệu và Thông tin TNN)

Lào đơn phương khởi động dự án Xayaburi

Thông cáo mới nhất từ Tổ chức Sông ngòi Quốc tế (IR) cho biết, công việc xây dựng đập Xayaburi đang được xúc tiến, bất chấp tuyên bố trước đó từ Chính phủ Lào về việc tạm hoãn dự án này.

Theo IR, chuyến đi thực tế tới khu vực đề xuất xây đập Xayaburi cuối tháng 7 vừa qua đã chứng kiến một công trường xây dựng hoạt động khẩn trương gần làng Ban Talan của Lào với ít nhất vài trăm công nhân. Một số khu vực xung quanh đã được giải tỏa và con đường dẫn tới địa điểm dự kiến xây đập đang được thi công.
“Chính phủ Lào đang đơn phương triển khai xây đập Xayaburi, vi phạm luật pháp quốc tế và các cam kết của Hiệp định Mê Kông năm 1995. Với động thái này, Lào đã không coi trọng cam kết khu vực của mình và tước đoạt tương lai của hàng triệu người có nguồn sinh kế và an ninh lương thực dựa vào con sông này”, bà Ame Trandem, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á của Tổ chức Sông ngòi Quốc tế bình luận về sự kiện này.
Đây là một động thái không được mong đợi của Lào, song dường như nó cũng không gây ra một sự ngạc nhiên đáng kể nào từ dư luận trong khu vực. Bởi lẽ, ngay từ tháng 4/2011 hoạt động xây dựng tại khu vực dự án Xayaburi đã được tờ Bangkok Post của Thái Lan phát giác. Thêm nữa, trong một bức thư đề ngày 8/6/2011 bị rò rỉ từ Bộ Năng lượng và Khoáng sản Lào gửi tới Công ty TNHH Xayaburi, Bộ này đã xác nhận rằng: Hiệp định Mê Kông 1995 được thực hiện theo đúng tinh thần hợp tác và phối hợp giữa tất cả các bên liên quan; và rằng “công tác tham vấn trước của dự án Xayaburi hiện đã hoàn tất và quy trình tham vấn trước (PNPCA) đã kết thúc ở cấp Ủy ban Liên hợp Ủy hội Sông Mê Kông (MRC)”.
Tuyên bố này cũng được đoàn đại biểu của Lào khẳng định lại tại phiên họp không chính thức các nhà tài trợ MRC ngày 24/6/2011 tại Phnom Penh, Campuchia. Khi ấy, mặc dù Đoàn đại biểu Lào không tuyên bố là dự án sẽ tiếp tục được xây dựng, song dư luận đều cho rằng phát biểu của Lào là một bước dọn đường cho việc xây dựng con đập này.
Liên quan tới tuyên bố trên của Lào, Tổ chức Sông ngòi quốc tế mới đây đã gửi tới MRC và các chính phủ trong lưu vực một văn bản đánh giá quy trình PNPCA dự án Xayaburi từ góc độ pháp lý do công ty luật Perkins Coie của Mỹ thực hiện. Văn bản này khẳng định, việc Chính phủ Lào đơn phương kết thúc sớm quá trình PNPCA và không để các quốc gia láng giềng đưa ra kết luận về quá trình này một cách cẩn trọng đã vi phạm Hiệp ước Mê Kông và vì vậy cũng vi phạm luật pháp quốc tế. Trong khi đó, “Hiệp định Mê Kông không cho phép bất cứ quyết định đơn phương nào đe dọa sự cân bằng sinh thái của dòng sông hoặc tác động đến nhu cầu thiết yếu của những người sống dựa vào con sông này”.
Cũng cần phải nhắc lại rằng, chưa đầy hai tuần trước Chính phủ Lào đã xác nhận với một nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ về Châu Á – ông Kurt Campbell,  rằng quyết định đình hoãn xây đập sẽ vẫn được duy trì và điều này đã được Ngoại trưởng Hillary Clinton của Mỹ hoan nghênh như một bước tiến.
Song, thực tế là hiện con đập Xayaburi đang được triển khai trong khi các bước tiếp theo của quá trình ra quyết định và phương án khắc phục các lỗ hổng kiến thức mà bản Đánh giá kỹ thuật về dự án của MRC đã vạch ra vẫn chưa rõ ràng.
Động thái đơn phương xây đập của Lào là rất đáng lo ngại khi dự án Xayaburi hiện đang được coi là mối đe dọa lớn nhất mà con sông Mê Kông và người dân trên lưu vực đang phải đối mặt. Theo đánh giá, dự án sẽ buộc 2.100 người phải di cư, tác động trực tiếp tới hơn 202. 000 người, đe dọa tuyệt chủng khoảng 41 loài cá và có nguy cơ chặn đường di cư của 23 đến 100 loài cá. Đặc biệt, những thay đổi này sẽ tác động tới nguồn sống của hàng triệu người trong khu vực.
Hơn nữa, dự án được triển khai trong bối cảnh được các chuyên gia về an ninh nguồn nước đánh giá là đang có một cuộc chạy đua phát triển thủy điện của các quốc gia lưu vực Mê Kông và điều này có thể dẫn đến các xung đột, thậm chí là chiến tranh về nguồn nước.
Cảnh báo trên được đưa ra tại cuộc hội thảo hồi trung tuần tháng 7 của Ủy ban Hợp tác An ninh châu Á-Thái Bình Dương (CSCAP) tại Siem Reap (Campuchia) với sự tham gia của các quan chức Chính phủ cùng các chuyên gia Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và các nước Đông Nam Á, theo nguồn tin từ VOA.
“Các cuộc xung đột giành nguồn nước sẽ xảy ra bởi vì người dân sống dọc sông Mê Kông buộc phải di cư do xây đập, trở thành những người tị nạn vì đập thủy điện. Điều này sẽ gây ra một số tác động xã hội, đặc biệt đối với người nghèo và những người ở bên lề xã hội”, Seungho Lee, một chuyên gia về nguồn nước của Đại học Hàn Quốc phát biểu.
Kể từ cuối những năm 1980, các quốc gia lưu vực Mê Kông, đặc biệt là Trung Quốc đã coi thủy điện là nguồn năng lượng chính cung cấp cho nhu cầu năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế. Ông Lee cho biết dự kiến tới năm 2015 sẽ có tới 41 đập lớn trên dòng chính Mê Kông và các chi lưu của nó, con số này sẽ tăng lên 71 vào năm 2030.
“Chúng tôi quan ngại sâu sắc rằng sẽ có những cuộc xung đột lan rộng hoặc trong tình huống tồi tệ nhất, là chiến tranh về quản lý nguồn nước, bởi vì hiện chúng ta đang phải đối mặt với cả rủi ro về an ninh và kinh tế trong khu vực”, Chheang Vannarith, giám đốc điều hành Viện Hợp tác và Hòa bình của Campuchia, một thành viên CSCAP bày tỏ.
Tuy nhiên, bất chấp những quan ngại của dư luận quốc tế, bất chấp lời đề nghị nghiên cứu và tham vấn sâu hơn về dự án này của cả 3 nước hạ lưu, bất chấp những tác động không thể tránh khỏi tới nguồn sống của người dân trên lưu vực Mê Kông, chính phủ Lào dường như không thể đợi đến cái hẹn mà chính Lào và ba thành viên còn lại của MRC đã thống nhất hồi tháng 4/2011, rằng quyết định cuối cùng về con đập sẽ được đưa lên xem xét ở cấp bộ trưởng.
(Theo CN&TN)

Xây thủy điện trên sông Mê kông sẽ thiệt hại 1 tỉ USD/năm

Ngày 28 - 7, tại thành phố Cần Thơ đã diễn ra buổi đối thoại "Thách thức của việc phát triển đập trên dòng chính sông Mê Kông đến sinh thái của ĐBSCL" do Tổ chức Sông ngòi Việt Nam, phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm đa dạng sinh học Hòa An (thuộc ĐH Cần Thơ) tổ chức. 

Bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng, sông Mê Kông là một trong mười con sông lớn nhất thế giới, có chiều dài hơn 4.800 km, diện tích lưu vực 795.000 km2, chảy qua lãnh thổ của sáu quốc gia là Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam.

Tính đến nay đã có 12 dự án đề xuất xây dựng đập thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông, trong đó có 10 dự án của Lào (gồm Pak Beng, Luang Prabang, Xayaburi, Pak Lay, Sanakham, Pak Chom, Ban Koum, Lat Sua, Thakho, Don Sahong) và hai dự án của Campuchia (Stung Treng và Sambor). Đó là chưa kể ở thượng lưu dòng chính sông Mê Kông hiện có bốn đập thủy điện đã xây xong và khoảng tám dự án đập khác đang đề xuất xây, hầu hết là của Trung Quốc.
Tại buổi đối thoại, các đại biểu hết sức lo lắng với kế hoạch xây dựng 12 đập thủy điện của 4 nước hạ lưu sông Mê Kông gồm Lào, Campuchia, Thái Lan và Việt Nam. Sau khi phân tích những lợi ích và tác hại của 12 dự án thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông, ông Nguyễn Hữu Thiện, Trưởng nhóm tư vấn Quốc gia đã kêu gọi cần thêm thời gian để nghiên cứu thêm trước khi đưa ra quyết định. Ông Thiện cho rằng, phải mất thời gian ít nhất 10 năm để hoàn thiện công tác đánh giá những nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên, hệ sinh thái, sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản tại hạ lưu sông Mê Kông.

Tiến sĩ Đào Trọng Tứ, chuyên gia tài nguyên nước và thủy điện cho hay, nếu hoàn thành 12 đập thủy điện nói trên chỉ đáp ứng được 6 – 8% nhu cầu năng lượng của 4 nước vào năm 2015. Tuy nhiên, chỉ riêng tổn thất về nguồn thủy sản tự nhiên nước ngọt đã lên đến 1 tỉ USD một năm.

 

 

(Theo Monre.gov.vn)

Ngoại trưởng Mỹ ca ngợi Lào hoãn xây đập thủy điện trên sông Mekong

Bên lề diễn đàn An ninh khu vực ASEAN (ARF) cuối tuần qua tại Bali (Indonesia), Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã ca ngợi Lào là nước có quan điểm cấp tiến khi tuyên bố không có kế hoạch trước mắt khởi động lại việc xây dựng đập thuỷ điện trên sông Mekong.

Mỹ thúc giục các bên ngưng xây đập thủy điện

Phát biểu trong cuộc họp với các nước thuộc Sáng kiến hạ vùng sông Mekong (Lower Mekong Initiative) ngày 23.7, Ngoại trưởng Mỹ nêu rõ: “Tôi muốn thúc giục tất cả các bên ngừng ngay bất kỳ dự định nào xây đập thủy điện mới, đến khi chúng ta có thể thực hiện được bản đánh giá tốt hơn về các tác động”.

Bà Hillary nói: “Đây là một vấn đề nghiêm trọng đối với tất cả các nước cùng chia sẻ dòng Mekong. Bởi vì nếu bất kỳ một nước nào trong số các bạn xây dựng đập, tất cả các bạn sẽ thấy hậu quả về suy thoái môi trường, những thay đổi về an ninh lương thực, và những ảnh hưởng đối với các cộng đồng”.

Cũng tại cuộc họp này, Lào đã tái khẳng định sẽ tiếp tục đình hoãn xây đập Xayaburi trong thời gian tới, Kurt Campbell, trợ lý của Ngoại trưởng Mỹ cho hay.

Dự án Xayaburi mà Lào từng muốn xúc tiến, có thể mở đường cho việc xây dựng mười con đập khác ở dòng chính hạ nguồn sông Mekong, điều mà các nhà hoạt động xã hội lo ngại sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của hàng trăm triệu người sống ven sông. Phía thượng nguồn Mekong, Trung Quốc cũng đã và đang xây dựng tám con đập, gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho dòng sông.

Hồi tháng 5, Lào đã tuyên bố sẽ hoãn xây dựng đập Xayaburi có giá trị 3,5 tỉ USD cho đến khi hoàn thành nghiên cứu đánh giá của các chuyên gia. Trong khi thủy điện là một tài nguyên mà Lào trông mong sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của mình.

Mặc dù Lào nói con đập không ảnh hưởng đáng kể tới dòng chính Mekong nhưng các nhà bảo vệ môi trường và các nhà khoa học, các quan chức ở các nước hạ lưu đều chung nhận định nó sẽ gây nên thiệt hại không thể phục hồi được. Dự kiến, các đập thủy điện sẽ phá vỡ đường đi của cá, ngăn phù sa chảy xuống hạ lưu, và thậm chí phá hủy vựa lúa ở đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam.

Mở rộng quy mô “Sáng kiến hạ vùng Mekong”

Ngoại trưởng Mỹ Hillary nhân dịp dự ARF cũng xúc tiến việc mở rộng quy mô của “Sáng kiến Mekong”, bà tuyên bố một nhóm công tác mới sẽ giúp hỗ trợ các nước thành viên, gọi là Bạn bè của hạ Mekong (Friends of the Lower Mekong).

Theo đó, nhóm công tác mới này sẽ đưa Nngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Liên minh châu Âu (EU) và các thể chế khác cùng hỗ trợ các nỗ lực ở hạ vùng Mekong.

Kế hoạch mở rộng này bao gồm tất cả, từ nghiên cứu Mekong kéo dài hai năm của các nhà khoa học Mỹ, đến chương trình chống thuốc giả, hỗ trợ xây dựng và sửa chữa các bệnh viện, trường học, đường sá trong khu vực. Thêm vào đó là hội thảo tổ chức tại Lào trong năm nay, nỗ lực thiết kế và xây dựng bếp lò nhằm giảm ô nhiễm môi trường…

Bà Hillary nói: “Sáng kiến hạ vùng sông Mekong cho thấy cam kết của Mỹ về đảm bảo cuộc sống tốt cho người dân và thành công dài hạn cho đất nước các bạn. Chúng tôi ủng hộ nỗ lực của các bạn trong việc xây dựng nền móng vững chắc hơn cho sự thịnh vượng và phát triển. Chúng tôi trông đợi tiếp tục làm việc với các bạn như là đối tác và bạn bè của nhau trong những năm tới”.

Theo các nhà quan sát, việc Mỹ tuyên bố mở rộng quy mô Sáng kiến hạ vùng Mekong là một phần quan trọng trong kế hoạch thúc đẩy xây dựng lại quan hệ với các nước trong khu vực. Đặc biệt khi các nước nhỏ hơn như Campuchia và Lào hiện đang hưởng lợi nhiều từ đầu tư có sự hỗ trợ của Trung Quốc về xây đường sá mới, đường tàu hoả, đường cao tốc xuyên Lào...Nhờ đó, một số nước ở hạ vùng Mekong đang đứng về phía Trung Quốc trong một số vấn đề an ninh khu vực như tranh chấp ở biển Đông.

Bởi thế, việc mở rộng “Sáng kiến hạ vùng Mekong” được xem là nỗ lực của Mỹ nhằm lấy lại ảnh hưởng ở các nước thành viên, Ian Storey, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore nhận định.

Sáng kiến hạ vùng Mekong được Ngoại trưởng Hillary Clinton đưa ra hồi tháng 7/2009 tại Hội nghị ASEAN ở Bangkok. Theo đó, Mỹ và các đối tác trong khu vực là Việt Nam, Lào, Campuchia và Thái Lan sẽ xây dựng các đề án hợp tác trong lĩnh vực môi trường, y tế, giáo dục và cơ sở hạ tầng.

 

Ca Thy (AP, WSJ, Businessweek)

Châu Á bàn về an ninh nguồn nước

Từ ngày 15- 16/7/2011, Hội đồng Hợp tác An ninh Châu Á - Thái Bình Dương (CSCAP) đã tổ chức cuộc họp lần thứ hai tại thành phố Siêm Riệp của Campuchia.
Đây là sự kiện tiếp theo thành công của cuộc họp lần thứ nhất tại Hà Nội hồi tháng 3 vừa qua theo sáng kiến của Học viện Ngoại giao Việt Nam với vai trò là thành viên của Việt Nam trong CSCAP. Tham dự cuộc Hội thảo Nhóm nghiên cứu về An ninh nguồn nước lần thứ hai có đại diện CSCAP các nước Việt Nam, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc, Mỹ, Australia, Hàn Quốc, Ấn Độ, đại diện Quĩ Châu Á.
Tại Hội thảo, đại diện các nước nhấn mạnh về cơ chế hợp tác và đối tác đối với phát triển bền vững an ninh nguồn nước. Đại diện Qũy Châu Á Jonh Brandon cho rằng, dự án xây dựng đâp thủy điện trên sông Mêkông của Thái Lan sẽ ảnh hưởng đến lợi ích nghề cá và nông nghiệp của Campuchia tại hạ nguồn, vì vậy cần phải tìm ra lợi ích chung cho các bên. Các quốc gia cần sự phát triển nhưng không được làm phương hại đến lợi ích quốc gia khác.
 
(Theo Monre.gov.vn)