Tue10262021

Last update12:17:51 AM GMT

Cần hoàn thiện quy định về dự báo, cảnh báo tài nguyên nước

"Đánh giá, cảnh báo, dự báo tác động của biến đổi khí hậu đối với tài nguyên nước, diễn biến bất thường về số lượng, chất lượng các nguồn nước và các tác hại do nước gây ra" là một trong các hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước đã được Luật tài nguyên nước quy định tại điểm h khoản 1 Điều 12. Để triển khai nhiệm vụ này Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư số 01/2015/TT-BTNMT ngày 9 tháng 1 năm 2015 về Định mức kinh tế - kỹ thuật quan trắc và dự báo tài nguyên nước. Thông tư này đã quy định các định mức kinh tế kỹ thuật cụ thể cho nội dung quan trắc tài nguyên nước, tuy nhiên mới chỉ quy định định mức đối với dự báo mực nước bằng phương pháp thống kê. Để có được đầy đủ cơ sở pháp lý và kỹ thuật trong việc dự báo cảnh báo tài nguyên nước, cần thiết phải xây dựng quy định kỹ thuật, trong đó chỉ rõ các loại hình của dự báo cảnh báo tài nguyên nước, các phương pháp, quy trình kỹ thuật, từ đó dự thảo thông tư quy định cảnh báo dự báo tài nguyên nước. Đây cũng chính là cơ sở để có thể xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật áp dụng cho công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước.

Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước còn nhiều tồn tại. Các yếu tố dự báo tài nguyên nước còn chưa được chỉ ra rõ ràng, thậm chí có một vài nghiên cứu trước đây còn coi các yếu tố thủy văn là các yếu tố tài nguyên nước. Các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu dự báo nguồn nước ở Việt Nam còn hạn chế và thực hiện một cách riêng rẽ chưa có hệ thống. Phương pháp mô hình dùng để dự báo dòng chảy tháng các trạm chính sông Hồng theo mô hình ARIMA (Bùi Văn Đức, 1990) chỉ tính với các giả thuyết đơn giản hóa và nhận định chủ yếu phụ thuộc vào kinh nghiệm; Các phương pháp truyền thống được sử dụng như: phương pháp nhận dạng, phương trình tương quan, phương pháp hồi quy nhiều biến với các yếu tố khí hậu, dòng chảy và ENSO .... cũng mới chỉ dự báo được các đại lượng thủy văn (H,Q), chưa dự báo đươc tài nguyên nước, tức là xem xét về khả năng, mức độ cung cấp, chất lượng tài nguyên nước phục vụ cho các kế hoạch khai thác sử dụng nước trên lưu vực sông. Vì vậy, công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước còn nhiều hạn chế. Điều này trước tiên là do chúng ta chưa có nghiên cứu nào đưa ra cụ thể được các phương pháp, thời đoạn, quy trình kỹ thuật của bài toán cảnh báo dự báo tài nguyên nước.

Cũng vì điều này, các nhà quản lý, các cán bộ thực hiện gặp nhiều khó khăn khi triển khai các dạng công tác liên quan đến cảnh báo dự báo tài nguyên nước do chưa có thông tư, định mức kỹ thuật nào quy định để có thể định giá, áp giá và triển khai các nội dung có liên quan đến cảnh báo, dự báo tài nguyên nước. Ngay cả các dự báo viên thực hiện công tác dự báo, cảnh báo tài nguyên nước cũng gặp nhiều lúng túng trong công tác chuyên môn vì thiếu cơ sở để thực hiện tác nghiệp.

Hiểu được tầm quan trọng của việc phát triển công tác cảnh báo, dự báo tài nguyên nước, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia đã chú trọng và xây dựng phát triển bài toán dự báo, cảnh báo tài nguyên nước ở Việt Nam để phục vụ đời sống người dân, tuy nhiên vì chưa nghiên cứu xây dựng được quy định, quy trình kỹ thuật cảnh báo dự báo tài nguyên nước nên các bản tin này mới đang là bản tin thông báo tài nguyên nước và bước đầu tính toán tổng lượng tài nguyên nước cho 01 lưu vực sông.

Do vậy, với mong muốn phát triển công tác cảnh báo dự báo tài nguyên nước để đáp ứng được nhu cầu của thực tại và xu thế phát triển của thế giới; để đem lại hiệu quả thực tiễn phục vụ người dân và các cấp quản lý trong việc cung cấp thông tin cảnh báo dự báo tài nguyên nước và để các cán bộ, các dự báo viên có cơ sở để thực hiện tác nghiệp, đề tài: "Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất bổ sung, hoàn thiện quy định về dự báo, cảnh báo tài nguyên nước" cần phải được nghiên cứu và đã được triển khai thực hiện từ năm 2018.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là:

- Đánh giá được thực trạng về công tác dự báo, cảnh báo tài nguyên nước.

- Xác định được các yêu cầu quản lý, yêu cầu kỹ thuật của công tác dự báo và cảnh báo tài nguyên nước.

- Hoàn thiện hệ thống các quy định về dự báo, cảnh báo tài nguyên nước.

Nghiên cứu này dự kiến sẽ nghiên cứu tổng quan về dự báo, cảnh báo tài nguyên nước của các nước trên thế giới (nước mặt, nước dưới đất) và thực trạng công tác dự báo, cảnh báo ở Việt Nam hiện nay; xác định nhu cầu dự báo, cảnh báo tài nguyên nước ở Việt Nam giai đoạn 2018-2020, định hướng đến 2035. Sau đó nghiên cứu xây dựng ra thời đoạn, phương pháp và quy trình kỹ thuật phù hợp cho từng loại bản tin dự báo, cảnh báo tài nguyên nước của Việt Nam và kiến nghị lộ trình thực hiện cho giai đoạn 2018-2020, định hướng đến 2030. Sau đó, ứng dụng thí điểm nghiên cứu cho một lưu vực sông cụ thể để xem xét sự phù hợp của phương pháp, quy trình kỹ thuật đã nghiên cứu. Một nội dung quan trọng tiếp theo đó là xây dựng được dự thảo Thông tư quy định về loại bản tin và thời hạn dự báo, cảnh báo tài nguyên nước áp dụng trong giai đoạn 2018-2020 cho công tác dự báo, cảnh báo tài nguyên nước ở Việt Nam.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: