Sun02282021

Last update05:41:13 AM GMT

Sự cần thiết của dự án Tăng cường năng lực bảo vệ tài nguyên nước ngầm pha II tại Việt Nam

Đồng bằng sông Cửu Long với diện tích khoảng gần 3.9 triệu ha, 17 triệu dân cư là khu vực nông nghiệp quan trọng nhất của Việt Nam. Khu vực này cung cấp trên một nửa sản lượng gạo quốc gia và phần lớn được mang đi xuất khẩu. Do vậy, khu vực này có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Ngoài ra, đây còn là nơi ngành nghề nuôi trồng thủy sản đang phát triển nhanh chóng.

Tuy nhiên, khu vực này cũng gặp phải nhiều vấn đề lớn gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống và sự phát triển kinh tế của vùng. Với địa hình bằng phẳng của đồng bằng sông khiến khu vực này không chỉ nhạy cảm đối với những thay đổi nhỏ về khí hậu và nước biển dâng mà còn là nơi thường xuyên hứng chịu lũ lụt trên diện rộng. Việc sử dụng đất không hợp lý cũng góp phần làm gia tăng các nguy cơ. Bên cạnh đó, nạn phá rừng và suy thoái rừng ngập mặt cũng gây ra những tổn thất đối với các đập ngăn lũ tự nhiên. Những can thiệp trong hoạt động cung cấp nước phục vụ tưới tiêu và nuôi trồng thủy sản gây ra hiện tượng xâm nhập mặn và suy thoái nguồn nước, đất đai và các tầng chứa nước phía trên. Cùng với đó là sự thay đổi trong cân bằng phù sa và sói mòn vốn đã rất dễ bị tổn thương của đồng bằng. Lượng phù sa trong nước tưới tiêu giảm làm giảm độ mầu mỡ của đất và gây ra nguy cơ sụt lún nền đất. Các dự án xây đập thủy điện dọc lưu vực sông làm thay đổi chế độ dòng chảy, giảm lưu lượng trầm tích, gây ra hiện tượng xâm nhập mặn. Cùng với những hạn chế trong công tác quản lý đã khiến cho vùng đồng bằng ven sông ngày càng dễ bị tổn thương bởi hạn hán. Trong năm 2016, toàn bộ diện tích lưu vực sông Cửu Long đã chịu hạn hán bất thường do hiện tượng El Nino, gây ra những tác động tiêu cực đáng kể lên môi trường, dân cư và nông nghiệp. Ở vùng hạ lưu sông Cửu Long đã đo được mực nước thấp nhất kể từ năm 1929, đồng thời, độ mặn tăng rất cao. Ước tính, có đến 2,2 triệu ha lúa bị ảnh hưởng từ việc xâm nhập mặn này. Điều này cũng góp phần tạo nên làn sóng di cư do mất cơ sở sinh kế. Ở nhiều nơi, nguồn cung nước ngọt còn tạm thời bị gián đoạn.

Từ tháng 1/2015 Dự án đã được thực hiện ở 2 tỉnh Sóc Trăng và Cà Mau với tên mới “Tăng cường bảo vệ nước ngầm” và là một thành phần của Chương trình quản lý tổng hợp vùng ven biển GIZ-ICMP của Chính phủ CHLB Đức thực hiện tại việt nam với mục tiêu tăng cường bảo vệ nước dưới đất phục vụ quản lý tổng hợp đới bờ ở các tỉnh ven biển vùng ĐBSCL. Sóc Trăng và Cà Mau là hai tỉnh điển hình của khu vực ven biển ĐBSCL có tài nguyên nước nói chung và nước dưới đất nói riêng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội ở địa phương nhưng các địa phương này đang phải đối mặt với một số vấn đề và thách thức trong khai thác sử dụng tài nguyên nước: xâm nhập mặn, hạ thấp mực nước dưới đất, sụt lún nền đất do khai thác sử dụng không hợp lý nước dưới đất… đặc biệt Sóc Trăng còn có dấu hiệu ô nhiễm sắt tại hầu hết các tầng chứa nước. Trong giai đoạn I của dự án, nội dụng xác định cơ chế xâm nhập mặn vẫn chưa hoàn thành (các hạng mục công việc như xây dựng cụm lỗ khoan quan trắc, thí nghiệm, địa vật lý, thiết lập mô hình số dự báo xâm nhập mặn, lấy mẫu phân tích hóa và đồng vị… vẫn chưa hoàn thiện) đây là cơ sở quan trọng để thực hiện mục tiêu đề xuất các giải pháp bảo vệ nước dưới đất phòng chống xâm nhập mặn tại ĐBSCL. Bên cạnh đó, trong bối cảnh hiện nay tại ĐBSCL, đã có những nghiên cứu được triển khai có sự tham gia của quốc tế trong khuôn khổ các hoạt động chống chịu biến đổi khí hậu (dự án World Bank, Viwat, Rise and Fall…), những nghiên cứu này có một số hoạt động trùng với các hoạt động của Dự án IGPVN. Trước thực trạng này, đề xuất dự án pha II tiếp tục thực hiện các công việc còn tồn tại của Pha I trên cơ sở kế thừa các dự án, nghiên cứu đã và đang thực hiện trong khu vực nhằm hướng tới thực hiện cách thức tiếp cận đa cấp, đa ngành đưa ra một chính sách quốc gia phù hợp về bảo vệ nước dưới đất, góp phần vào việc cải thiện dữ liệu, số liệu về nước dưới đất tại các tỉnh ĐBSCL mà cụ thể là Sóc Trăng và Cà Mau. Do đó, dự án sẽ góp phần trực tiếp vào mục tiêu tổng thể của Chương trình Hợp tác kỹ thuật Đức - Việt Nam “quản lý tổng hợp vùng ven biển GIZ-ICMP”.

Tại các tỉnh mà dự án dự kiến triển khai (Sóc Trăng và Cà Mau). Thông qua việc thực hiện tại các địa phương, dự án sẽ tranh thủ khai thác, sử dụng có hiệu quả và biến nguồn vốn hỗ trợ phát triển của nhà tài trợ và các tổ chức quốc tế thành những nền tảng vật chất hữu ích, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong vùng dự án. Cụ thể, dự án sẽ góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng thông qua tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về bảo vệ tài nguyên nước dưới đất cho địa phương vùng dự án. Ngoài ra dự án cũng sẽ góp phần xây dựng các văn bản hướng dẫn kỹ thuật, bổ sung thêm các tài liệu điều tra, đánh giá và đưa ra các kiến nghị khai thác sử dụng bền vững tài nguyên nước dưới đất làm cơ sở để các cơ quan quản lý ở Trung ương và Địa phương hoạch định việc khai thác, bảo vệ tài nguyên nước và các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh trong vùng dự án.

Kết quả của dự án này sẽ góp phần nâng cao trình độ quản lý của các cơ quan địa phương, năng lực điều tra đánh giá của các cơ quan chuyên môn, nhận thức của người dân vùng dự án trong khai thác, sử dụng hiệu quả và bảo vệ tài nguyên nước nhằm ngăn chặn nguy cơ và giảm thiểu tác hại do suy thoái cạn kiệt, nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng nước dưới đất.


Newer news items:
Older news items: