Wed12022020

Last update03:41:21 PM GMT

Quy trình đánh giá, dự báo tài nguyên nước mặt theo thời đoạn

Thông tin về tài nguyên nước là yếu tố quyết định mọi hoạt động kinh tế - xã hội của một quốc gia. Một phần của thông tin nguồn nước là dự báo tài nguyên nước là căn cứ cho việc vận hành hạ tầng cơ sở của vùng hay lưu vực trong thời hạn ngắn hoặc kế hoạch phát triển vùng dài hạn để thích ứng với điều kiện nguồn nước. Mặc dù vậy đối với tài nguyên nước hiện nay chưa có quy trình đánh giá dự báo nào được ban hành.

Các đơn vị thực hiện nhiệm vụ cảnh báo và dự báo tài nguyên nước tham khảo quy trình của các yếu tố liên quan và tự kiểm tra để xây dựng bản tin thông báo tài nguyên nước theo các thời đoạn khác nhau. Do đó đề tài”Nghiên cứu xây dựng quy trình đánh giá, dự báo tài nguyên nước mặt theo thời đoạn” được thực hiện với mục tiêu xây dựng được quy trình đánh giá, dự báo tài nguyên nước mặt theo thời đoạn gồm 10 bước cơ bản như sau:
Bước 1: Thu thập xử lý thông tin
Đây là bước đầu tiên quan trọng đối với công tác dự báo. Thông tin thu thập cần phải chính xác, kịp thời. Số liệu thu thập cần được chỉnh lý, đánh giá mức độ tin cậy tránh sai số do chủ quan. Thông tin số liệu bao gồm:
- Số liệu KTTV quan trắc trong thời đoạn và xu thế diễn biến trong thời đoạn tiếp theo.
- Thông tin dữ liệu bản đồ chuyên ngành.
- Thông tin về các nguồn nước trên các tiểu lưu vực hoặc phân vùng theo đối tượng.
- Thông tin về tình hình khai thác sử dụng của các đối tượng trong phạm vi nguồn nước.

Thông tin, số liệu thu thập có nguồn gốc rõ ràng, được phân loại theo mức độ tin cậy và cập nhật liên tục trong suốt thời gian dự báo đối với trường hợp có những diễn biến bất thường.
Bước 2: Phân tích, đánh giá hiện trạng
Để thực hiện công tác dự báo, cần nắm rõ hiện trạng vùng dự báo thông qua các đặc trưng, nguồn nước, các đối tượng khai thác nguồn nước trên lưu vực dự báo.
- Hiện trạng các nguồn nước trên lưu vực, diễn biến dòng chảy, lượng trữ trong sông.
- Đánh giá hiện trạng dòng chảy theo quy luật dòng chảy.
- Các khu khai thác nguồn nước: đặc điểm khai thác, nhu cầu khai thác tại thời điểm dự báo.
- Các nguồn tác động trực tiếp đến nguồn nước trong thời đoạn dự báo.
- Các nhận định về xu hướng mưa trong thời đoạn dự báo, tham khảo các nguồn dự báo trong khu vực về diễn biễn mưa trong thời đoạn dự báo.
Bước 3: Thực hiện phương án dự báo
Căn cứ vào điều kiện cụ thể, sử dụng các phương án dự báo, cảnh báo cho phù hợp. Thực tế, với mỗi một lưu vực đơn vị thực hiện nhiệm vụ dự báo cần nghiên cứu và lựa chọn phương pháp dự báo phù hợp, trong trường hợp đặc biệt cần tham khảo phương pháp đánh giá nhanh để dự báo diễn biến nguồn nước đảm bảo tính chính xác và kịp thời.
Thông tin dự báo trên từng nguồn nước với các yếu tố đặc trưng cho nguồn nước mặt, thông tin về tổng lượng tài nguyên nước trên từng nguồn. Thể hiện diễn biến tài nguyên nước ít nhất trong 2 thời đoạn liên tục (thời đoạn trước và thời đoạn dự báo) để thấy rõ xu hướng, quá trình của nguồn nước.
Bước 4: Thảo luận, đánh giá và lựa chọn kết quả của phương án dự báo
Với các phương án dự báo, để tránh sai số chủ quan và những sai sót trong quá trình cần phải thảo luận, đánh giá kết quả của phương án dự báo.
- Chuẩn bị thảo luận dự báo: Tham khảo thông tin số liệu quan trắc thực tế đến thời điểm làm dự báo, phân tích diễn biến nguồn nước trong quá khứ cho đến thời điểm hiện tại…; phân tích các điều kiện thời tiết trên các sản phẩm dự báo thời tiết, …trên cơ sở đó có thể đưa ra được các dự báo nguồn nước. Tham khảo thêm các sản phẩm dự báo thời tiết số, các website của các Trung tâm dự báo nước ngoài;
- Phân tích kết quả dự báo: phương pháp dự báo, điều kiện dự báo, trình tự thự hiện phương án, kết quả của phương án dự báo.
- Đánh giá kết quả dự báo: về phương pháp dự báo, trình tự thực hiện, sự phù hợp của kết quả
- Tổng hợp, đưa ra kết luận lựa chọn kết quả dự báo.
Bước 5: Xây dựng bản tin
Căn cứ vào đặc điểm vùng dự báo, xây dựng bản tin dự báo với các thông tin về nguồn nước của vùng dự báo. Trên cơ sở các kết luận, đánh giá và dự báo diễn biến của các hệ thống nguồn nước, số liệu đo đạc thực tế trên các khu vực dự báo, dự báo viên tiến hành viết thông tin nguồn nước cụ thể cho từng nguồn nước. Dự báo chi tiết cho các khu vực như khu đô thị, khu kinh tế trong các khu vực dự báo…. 
Bước 5: Kiểm duyệt bản tin
Các bản tin sau khi xây dựng xong phải được soát và kiểm duyệt trước khi phát hành để tránh những sai sót không cần thiết. Với mỗi bước thực hiện đều được kiểm duyệt bởi người chủ trì nội dung. Bản tin được phát hành phải được kiểm duyệt theo đúng trình tự nội dung.
Bước 7: Cung cấp bản tin
Bản tin sau khi được kiểm duyệt sẽ cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước. Ngoài ra bản tin dự báo được thực hiện bởi yêu cầu phục vụ vận hành theo đặt hàng thì được xem là sản phẩm cung cấp cho đơn vị đặt hàng.
Bước 8: Bổ sung bản tin (nếu có)
Trong một số trường hợp diễn biến phức tạp như hạn hán, lũ lụt thì bản tin dự báo nguồn nước có thể được cập nhật thông tin và bổ sung khi cẩn thiết.
Bước 9: Đánh giá bản tin
- Chất lượng dự báo yếu tố tại từng vị trí dự báo được lấy bằng giá trị trung bình của chất lượng dự báo yếu tố đó với các loại thời gian dự kiến khác nhau.
- Chất lượng của bản tin dự báo được đánh giá bằng giá trị trung bình của chất lượng dự báo tại các vị trí dự báo trong bản tin đó.
- Bản tin bổ sung được đánh giá như bản tin chính thức.
Mặc dù đã có một đơn vị chuyên trách để đánh giá nội dung các bản tin dự báo thời tiết sau mỗi ca dự báo, tuy nhiên các dự báo viên cũng phải tự đánh giá nội dung bản tin mà mình đã thực hiện nhằm mục đích rút kinh nghiệm, tìm ra những sai sót để bổ sung, sửa chữa và hoàn thiện cho các lần dự báo tiếp theo.
Bước 10: Theo dõi và lưu trữ bản tin
Lưu trữ các bản tin dự báo nhằm mục đích để các dự báo viên nắm được các nhận định và các kết quả phân tích dự báo của thời đoạn trước, để theo dõi và điều chỉnh các nội dung của các bản tin tiếp theo. Lưu trữ các bản tin còn có ý nghĩa quan trọng trong việc tổng kết tình hình dự báo sau mỗi giai đoạn công tác


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: